ملاصدرا؛ صدرالدین محمد بن ابراهیم قوام شیرازی

ملاصدرا، صدرالمتألهین، صدرالدین محمد بن ابراهیم قوام شیرازی، در سدۀ دهم و یازدهم هجری قمری می‌زیست. او متأله و فیلسوف شیعۀ ایرانی و بنیان‌گذار حکمت متعالیه است. این فیلسوف شیعۀ بزرگ در ظهر روز نهم جمادی الاولی سال ۹۸۰ قمری دیده به جهان گشود و در سال ۱۰۴۵ بدرود حیات گفت.

کودکی و نوجوانی

ملاصدرا زادۀ شیراز است. او در محلۀ قوام شیراز به دنیا آمد. ابراهیم قوام، پدر ملاصدرا، محمد کوچک را نزد ملا احمد برد. محمد طی دو سال در مکتب‌خانۀ ملا احمد خواندن و نوشتن و قرائت قرآن را آموخت. بعد از آن یک معلم خانگی به نام ملا عبدالرزاق ابرقویی مسئولیت آموزش صرف و نحو به محمد را بر عهده گرفت.

البته زندگی محمد نیز مثل جوی آب روان همیشه به آرامی و با آسودگی در جریان نبود. بلکه سنگلاخ‌ها و خار و خاشاک بر سر راه تحصیل او قرار گرفتند و در جریان آموزش او وقفه انداختند. یکی از این موانع، فوت ملا عبدالرزاق ابرقویی بود. مانع دیگر فوت شاه تهماسب یکم صفوی بود. پس از وفات شاه تهماسب، ایران و از جمله شیراز ناامن شد. ناامنی سبب شد ابراهیم قوام، از بیم جان از شیراز هجرت کند و خانواده‌اش را به امیرنشین‌های جنوب خلیج فارس ببرد.

پس از روی کار آمدن شاه عباس اول و امنیت یافتن شیراز ابراهیم قوام و خانواده‌اش به شیراز برگشتند. محمد که در این زمان نوجوان بود بنا بر خواست پدرش به بصره رفت و در حجرۀ یوسف بیضاوی که یک بازرگان شیرازی بود مشغول به کار شد. فقط سه ماه از رفتن محمد به بصره گذشته بود که، ابراهیم قوام به دیار باقی شتافت. فوت پدر سومین مرگی بود که سرنوشت محمد را تحت تأثیر قرار می‌داد. محمد به شیراز برگشت و حجره‌های بازرگانی و مسئولیت پدر را بر عهده گرفت.

ملاصدرا؛ قزوین و اصفهان

محمد نوجوانی و جوانی‌اش را در قزون سپری کرد. قزوین در آن زمان پایتخت ایران بود. او در مدرسۀ التفاتیه در قزوین حجره داشت. هم‌اکنون نیز حجرۀ او در قزوین پابرجاست. طلبه‌ها و گردشگران برای بازدید از حجره به قزوین سفر می‌کنند. شما هم اگر مایل باشید می‌توانید با اجاره سوئیت در قزوین، به این شهر سفر کنید و در ضمن سفر از حجرۀ ملاصدرا نیز دیدن کنید. سنگ‌بنای پیشرفت علمی محمد قزوین و مدرسۀ التفاتیه و همین حجره بود.

مدرسۀ التفاتیه در قزوین
مدرسۀ التفاتیه در قزوین

او در همین شهر و همین مدرسه با شیخ بهایی و میرداماد آشنا شد و بعد از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان او نیز همراه با دیگران به اصفهان رفت.

مدرسه صدر خواجو
مدرسه صدر خواجو در اصفهان

در اصفهان در مدرسۀ خواجو از محضر درس استادان بزرگ، شیخ بهایی و میرداماد و میرفندرسکی بهره‌مند شد. خوشبختانه امکان دیدار از مدرسۀ خواجو وجود دارد. برای دیدار از این مدرسه می‌توانید به اصفهان سفر کنید و ضمن تفرج نصف جهان، ردّپای ملای شیرازی را نیز دنبال کنید. برای سفر به اصفهان می‌توانید اجاره منزل مبله در اصفهان را انتخاب و امتحان کنید.

کهک قم

محمد، درجۀ اجتهاد را کسب کرد و به تدریس در مدرسۀ خواجو پرداخت. از این پس به نظر می‌رسد لازم است که این استاد فقید را ملاصدرا خطاب کنیم و نه محمد.

نظریات ملای شیرازی در برخی مسائل فقهی با نظرات سایر دانشمندان قشری اصفهان متفاوت بود. همین تفاوت و اختلاف نظر سبب شد او را به بدعت‌گذاری متهم کنند و خواهان اخراج او از مدرسه و تبعید او گردند.

خانه ملاصدرا کهک قم
خانه ملاصدرا در کهک قم

این چنین بود که ملای شیرازی تبعید شد و از راه مورچه خورت به کهک قم رفت. امروزه خانۀ ملاصدرا در کهک قم پذیرای گردشگران است. شما می‌توانید با اجاره سوئیت در قم به این شهر زیارتی سیاحتی سفر کنید و در ضمن آن، خانۀ ملای شیرازی را ببینید.

خانه ملاصدرا در کهک قم
خانه ملاصدرا در کهک قم
خانه ملاصدرا در کهک قم
خانه ملاصدرا در کهک قم

ملاصدرا در تمام حوزه‌ها مرتد شناخته شده بود. همه او را می‌راندند. او ۵ یا ۷ سال در کهک قم و در تبعید زندگی کرد. اما هرگز تدریس و پژوهش را رها نکرد. او این مدت را صرف ریاضت و عبادت کرد و مدتی از عمر خود را هم در قم سپری کرد.

شیراز

در تاریخ همیشه حاکمان علم دوست بوده‌اند و آثار بزرگی که از خود بر جای گذاشته‌اند باقی مانده است. از جملۀ این حاکمان بزرگ و علم دوست الله وردی خان است. الله وردی خان که حاکم ایالت فارس بود هنگام ساخت مدرسۀ خان در شیراز، ملاصدرا را که توسط علمای اصفهان تکفیر و در کهک قم تبعید شده بود به شیراز دعوت کرد. او در نامه‌ای به ملاصدرا نوشت:

من نمی‌توانم به کهک بیایم تا بتوانم از محضر درس شما استفاده کنم و به همین جهت در شیراز بنای مدرسه‌ای را برای شما شروع کرده‌ام و همین که تمام شد اطلاع می‌دهم که بیایید و در این مدرسه تدریس کنید.

الله‌وردی خان در وقف نامه مدرسه به تصریح بیان کرده است که اختیار تدریس را تام و تمام به ملاصدرا واگذار می‌کنم تا هر درسی را که می‌خواهد در برنامه دروس مدرسه قرار دهد.

یکی دیگر از شهرهایی که ردّپای ملای شیرازی را حفظ کرده است شیراز زیباست. با اجاره سوئیت کوچک در شیراز نیز می‌توانید از مدرسه‌ای که پس از تبعید چند ساله به این ملای بزرگ واگذار شد دیدن کنید.

ردّپای ملاصدرا

همان طور که ذکر شد. ملای شیراز، زندگی پر فراز و نشیبی داشته است. صد البته آثار بزرگی هم بر جای گذاشته است. دنبال کردن ردّپای این فیلسوف بزرگ بسیار ارزنده و آموزنده است. ملای بزرگ شیراز؛ قزوین، اصفهان و قم را زیسته است. هر زمان به هرکدام از این شهرها سفر کردید ردّپای ملای شیرازی را فراموش نکنید. خانه و مدرسه‌اش را ببینید. در هر ۴ شهر، میزبون، میزبان شما بزرگواران است.

سوباتان؛ منطقۀ سبز ییلاقی با گله‌های اسب وحشی

سوباتان، منطقه‌ای ییلاقی، یا بگذارید بگویم منطقه‌ای رؤیایی است. چون حتی در رؤیا هم دست‌یابی به چنین مکان دل‌نوازی غیر ممکن به نظر می‌رسد. باور نمی‌کنید؟ پس با دقت بخوانید و فضا راتصور کنید.

یک کوهپایۀ سبز که از دل آن آب می‌جوشد و بیرون می‌ریزد و بعد با یک جریان آرام دوباره به زمین برمی‌گردد. گنجشک‌هایی روی شاخه‌های درختان سبز نشسته‌اند، بعد پرواز می‌کنند و آواز می‌خوانند، در آسمان، بالای سر شما چرخی می‌زنند و باز روی شاخه می‌نشینند.

می‌دانید آنچه انحصار دارد به سوباتان چیست؟ گله‌های اسب وحشی که شاید در هیچ کجای دیگر فرصت دیدن آن‌ها دست ندهد. آن هم در فرشی که تارش از گل‌های شقایق سرخ است و پودش از گل‌های وحشی بهاری.

سوباتان بهشت گیلان
سوباتان: فرشی از گل‌های وحشی

هر وقت به این دشت بهشتی رفتید، دوربین و تلفن همراه و لپ‌تاب و تب‌لت و هرچه از تکنولوژی می‌شناسید را فراموش کنید. در این دشت زیبایِ بهاریِ دل‌انگیزِ روح‌نواز فقط و فقط نفس بکشید و به زیباترین رؤیاها و خوش‌ترین خیالاتی که دارید فکر کنید.

شقایق‌های وحشی سوباتان
شقایق‌های وحشی سوباتان

سوباتان کجاست؟

سوباتان روی نقشه
سوباتان روی نقشه

سوباتان زیبا در ارتفاعات گیلان واقع شده است. در ۲۰ کیلومتری غرب لیسار، نزدیک تالش، بین دریاچۀ نئور و دریای خزر. سوباتان از شمال با رودخانۀ لیسار، از شرق با جنگل‌های تالش، از جنوب با ییلاق‌های آسومبار جوکندان و از غرب با دریاجۀ نئور محصور است. حصار اطراف سوباتان علت زیبایی و طراوت این منطقۀ ییلاقی بهشتی را به کمال توضیح می‌دهد.

جالب است بدانید که این منطقه یک روستای تاریخی است. البته به این دلیل که در ارتفاعی بین ۱۹۰۰ تا ۲۵۰۰ متر از سطح دریا واقع شده است زمستان‌هایش بسیار سرد و طاقت‌فرساست و برف سنگینی دارد. این سرمای بسیار باعث شده مردم لیسار، آن هم فقط در بهار و تابستان در این محل سکونت داشته باشند.

خانه‌های چوبی این روستای تاریخی

خانه‌های چوبی سنتی، که از گذشته‌های دور به یادگار مانده‌اند در این منطقه بسیار خودنمایی می‌کنند. این خانه‌ها که نشان زندگی هستند و امروزه هم امکان زندگی در این بهشت رؤیایی را فراهم می‌کنند، سقف‌های شیروانی دارند و حتی در زمستان در مقابل سرما مقاومت می‌کنند. این خانه‌ها از چوب‌های جنگلی لیسار ساخته شده‌اند. تنۀ اصلی این خانه‌ها از چوب بلوط است.

نکتۀ جالب توجه این است که علی رغم پیشرفت‌هایی که داشته‌ایم، در این منطقه، خانه‌های قدیمی، قوی‌تر و مقاوم‌تر از خانه‌های جدید هستند!

کلبه‌های چوبی سوباتان

باید بگویم قدیمی‌ها، خانه‌ها را اول از چوب بلوط می‌ساختند، بعد روی آن را با چوب‌های نازک‌تری به نام پلک می‌پوشاندند و بعد، داخل دیوارها را با کاه‌گل پُر می‌کردند. این طوری یک دیوار را در ۳ مرحله از ۳ لایه می‌ساختند. همین امر سبب می‌شد دیوار عایق شود و جلوی نفوذ سرما را بگیرد. این خانه‌ها، پنجره‌هایی چوبی دارند و در کنار خود اتاقک‌های چوبی کوچکی دارند که به کوم موسوم هستند. از کوم‌ها برای نگهداری از گاوها و گوسفندها استفاده می‌شود.

مهمان نوازی سوباتان

دشت وسیع سوباتان، از مهمان نوازی کم نمی‌گذارد. خانه‌های چوبی مهمانان را اسکان می‌دهند و رستوران‌هایی با میز و صندلی‌های چوبی خوشمزه‌ترین غذاهای دنیا را سرو می‌کنند.

سوجا دیلَه ،‌کباب بره، پِندیرَه ویسوج یا پنیر سرخ کرده، گوزِلی بریان یا بره بریان، قورتماج، سیرجینَه
و جِزلِق؛غذاهای سنتی این بهشت یگانه هستند. در سفر به سوباتان حتماً این غذاهای محلی را امتحان کنید.

از چه راهی به سوباتان زیبا برسید!

از دو شهر می‌توانید به سوباتان برسید. یکی رشت و دیگری اردبیل. اگر رشت را انتخاب می‌کنید باید بگویم دو راه در پیش دارید. یک راه صعب‌العبور که به گردشگران حرفه‌ای پیشنهاد می‌شود و یک راه هموار و راحت که به غیر حرفه‌ای‌ها و خانواده‌هایی که کودکان کوچک‌تر از هشت سال دارند توصیه می‌شود.

Soubatan, Tallesh, Iran

اما راه صعب‌العبور: اگر حرفه‌ای‌هستید از رشت به جنگل لیسار بروید و از جادۀ جنگلی لیسار به سوباتان.

سوباتان

و اما راه هموار: از رشت به شهر هشت‌پر بروید. از هشت‌پر هم به سمت جادۀ اق‌اولر. البته گفتنی است که از این راه نمی‌توانید با خودردو شخصی بروید بلکه باید با نیسان‌های محلی مسیر را طی کنید.

اگر اردبیل را برای رسیدن به سوباتان انتخاب کرده‌اید باید به خلخال بروید و سپس به جادۀ نئور. اگر اهل پیاده‌روی باشید بعد از ۱۰ ساعت پیاده‌روی، به سوباتان خواهد رسید. و اگر هم اهل پیاده‌روی نیستید باز این فرصت را از دست ندهید. چون این پیاده‌روی با همۀ پیاده‌روی‌ها فرق دارد. در طول این پیاده‌روی قطعه‌ای از بهشت را می‌بیند و از هوای بهشت استشمام می‌کنید. به حتم در تمام این مدت از تمام دغدغه‌های زندگی ماشینی رها خواهید بود و در جادۀ رؤیا و خیال قدم خواهید زد.

سفر به سوباتان

سفر به سوباتان زیبا را در اولویت برنامه‌های خود قرار دهید. سفر به بهشت را نباید به تعویق انداخت. در این سفر رؤیایی میزبون، مثل همیشه همراه شما خواهد بود. کافیست به سایت میزبون وارد شوید و اقامتگاه مورد نظر خود را انتخاب کنید. پیشنهاد ویژۀ میزبون در این سفر دل‌نواز اجاره کلبه چوبی روستایی است.

کلات بی نادر ، آرامگاه بی نادر

بخش مهمی از جاذبه‌های کشورمان ایران را اماکن تاریخی‌ای تشکیل می‌دهند که حرف‌های زیادی راجع به تمدن و فرهنگ ما، از ایران باستان تا ایران امروز دارند. متأسفانه بسیاری از این بناها طی سالیان دراز بر اثر عوامل طبیعی و انسانی تخریب شده و گاهی به طور کامل از بین رفته‌اند. تعداد زیادی از بناهای تاریخی باقی‌مانده توسط کارشناسان مربوطه مرمت و بازسازی شده‌اند و برخی دیگر نیز همچنان در حال تخریب و از بین رفتن هستند. در این میان آن‌چه از اهمیت بسیاری برخوردار است شناخت و معرفی بناهای تاریخی زیادی است که در گوشه و کنار این کشور مملو از تاریخ و تمدن، مهجور مانده‌اند. این امر هم تأثیرات بسزایی بر رونق گردشگری در مناطق مختلف ایران دارد و هم اولین قدم در حفظ آثار با ارزش تاریخی کشورمان است.

قصر خورشید یک بنای تاریخی نادر!

قصر خورشید بنای باشکوه تاریخی‌ای که از دوران نادرشاه افشار به یادگار مانده است مهم‌ترین جاذبه گردشگری شهر کلات در استان خراسان رضوی است. این قصر جلوه‌گاه تلفیق هنر ایرانی با هنر سرزمین هند می‌باشد که در سال ۱۳۱۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

برای آشنایی بیشتر با عمارت خورشیدی در این مطلب میزبون را همراهی کنید.

نگاهی کوتاه به پادشاهی نادر افشار

نادرشاه افشار از مشهورترین پادشاهان ایرانِ پس از اسلام می‌باشد. وی از سال ۱۱۱۴ تا ۱۱۲۶ هجری شمسی پادشاه ایران بوده است. نادر در هنگامه تجاوز افغان‌ها، روس‌ها و عثمان‌ها به خاک ایران، با قدرت و اقتداری مثال زدنی توانست متجاوزان را سرکوب کرده و استقلال کشور را بازگرداند. پس از به دست آوردن مرزهای از دست رفته ایران، شروع به کشورگشایی کرد و هندوستان و ترکستان را فتح نمود. بسیاری از مورخین، از نظر سیاسی و نظامی به او لقب قدرتمندترین پادشاه ایرانِ پس از اسلام را داده‌اند.

وسعت قلمرو ایران در زمان نادرشاه و سرعت پیشروی در فتوحاتش به گونه‌ای بوده که گویی وی می‌خواسته مرزهای ایران را به دوران باشکوه هخامنشی بازگرداند.

نادرشاه که خود در درگز، بخشی از خطه خراسان به دنیا آمده در سال ۱۱۱۷ شمسی بنایی را در بخش کلات استان خراسان بنیان نهاد که امروزه به قصر خورشید یا عمارت خورشیدی شهرت یافته است.

«دروازه ورودی کلات نادری»
«دروازه ورودی کلات نادری»، عکس از _tripaholics_
«تندیس نادر شاه افشار در ورودی شهر کلات نادری»
«تندیس نادر شاه افشار، دروازه کلات»، عکس از _tripaholics_

قصر خورشید

کلات که به آن کلات نادری نیز می‌گویند، در ۱۵۰ کیلومتری شهر مشهد واقع شده است. جاده مشهد به کلات سراسر دشت‌های شقایق وحشی و گندم‌زارهای زیبایی است که در فراز و نشیب کوهها و دره‌ها خودنمایی می‌کنند.

حدود پنجاه کیلومتر مانده به کلات نادری ناگهان شکل تپه‌ها و کوه‌ها تغییر می‌کند. کوه‌ها مانند یک دژ نظامی در کنار جاده قد علم می‌کنند. گویی نادر در دل صخره‌ها و سنگ‌هایی سخت، در مسیری طاقت‌فرسا با پستی‌ها و بلندی‌های فراوان چیزی پنهان کرده است که نباید دست دشمنانش به آن برسد! حس‌های متناقضی که در طول مسیر و پس از رسیدن به مقصد ذهن را درگیر خود می‌کنند، با نگاهی کوتاه به اتفاقات دوران پادشاهی نادرشاه افشار و کاربری بنای تاریخی قصر خورشید، تبدیل به احساساتی واقعی می‌شوند.

آری، نادر در این مکان در حال ساختن آرامگاه خویش بوده است. آرامگاهی که هم خزانه جواهرات و غنائم جنگیِ نادر بوده و هم مدتی زندانِ مخالفان نادرشاه و دیگر حکمای کلات. هم سال‌ها پس از نادر، محل زندگی برخی از حاکمان آل جلایر بوده و هم قرار بوده که آرامگاه نادرشاه افشار باشد، آرامگاهی که بدون نادر ماند.

«دشت‌های شقایق مسیر مشهد به کلات»
«دشت‌های شقایق – مسیر مشهد به کلات»، عکس از _tripaholics_
کوه‌های دژ مانند در نزدیکی کلات»
«کوه‌های دژ مانند در نزدیکی کلات»، عکس از _tripaholics_

نادرِ دور افتاده از آرامگاه

نادرشاه از اوایل حکومت خود شروع به ساخت این آرامگاه نمود. البته در تمام این ۹ سال از این مکان استفاده‌های مختلف می‌شده است. مرگ نادر به طور ناگهانی به دست سردارانش در خراسان اتفاق افتاد. به خاطر اقداماتش در سال‌های آخر عمرش، شورش‌های زیادی در گوشه و کنار قلمرو ایران روی داد. وی برای خواباندن یکی از این شورشها به خراسان رفته بود که به دلیل خشم گرفتن بر سردارانش شبانه در چادر محل استراحت خویش کشته شد. این‌گونه بود که نه ساخت این مکان به اتمام رسید و نه نادر در این آرامگاه به خاک سپرده شد.

سال‌ها بعد در دوره قاجاریه تغییرات و تعمیراتی روی بنا انجام گردید و این قصر حاکم‌نشین کلات نادری شد.

مشخصات بنای تاریخی قصر خورشید

این بنا در سه طبقه، به شکل هشت ضلعی است که به دست هنرمندان ایرانی و هندی ساخته شده و تلفیق فرهنگ ایران و هند را می‌توان به راحتی در نقوش نمای بیرونی و داخلی عمارت یافت. نقش میوه‌های غیر بومی گرمسیری مانند موز و آناناس گویای فرهنگ هندوستان است و هر بیننده‌ای بدون داشتن این اطلاعات هم با دیدن این نقوش می‌تواند به راحتی ایرانی نبودنش را تشخیص دهد.

قصر خورشید
«یکی از ورودی‌های طبقه همکف قصر خورشید» عکس از _tripaholics_

عمارت خورشیدی در میان باغی سرسبز و زیبا قرار دارد. ارتفاع این قصر ۲۰ متر است. البته این ارتفاع بدون احتساب طبقه سوم می‌باشد. طبقه سوم این بنا برج استوانه‌ای شکلی است که محل اقامت شاه و خانواده‌اش بوده اما هم‌اکنون طی سالیان طولانی و بر اثر عوامل مختلف تخریب شده است.

طبقه زیرین بنا یک سردابه مرکزی با هشت غرفه در اطرافش می‌باشد. هوای این سردابه بسیار خنک است. این سرداب قرار بوده که محل دفن نادر باشد. در دوران قاجار و پس از تغییراتی در بنا، این قسمت به عنوان زندان و سپس به عنوان حمام مورد استفاده قرار گرفت.

طبقه همکف یک تالار بزرگ هشت ضلعی است که از چهارسو بر روی پله‌های هرمی شکل بنا گردیده است. پس از بالا رفتن از پله‌ها در اضلاع هشت‌گانه ورودی‌های منتهی به تالار اصلی کاخ قرار دارد. نمای درونی تالار به معماری دوران تیموری شباهت بسیار زیادی دارد. دور تا دور نمای درونی تالار با کتیبه‌ای که مزین به سوره نبأ می‌باشد، تزیین شده است. همچنین در قسمت بالای طاق نقوش زیبای اسلیمی به چشم می‌خورد.

نمای بیرونی کاخ به معماری دوران صفویه شباهت دارد. تزئینات بیرونی و درونی معماری به وسیله هنرمندان هندی صورت گرفته است. در حقیقت زیبایی اصلی کاخ همین نمای بیرونی است.

دور تا دور کاخ حوضچه‌هایی زیبا که دارای ۱۵۶ فواره آب هستند به چشم می‌خورد. این فواره‌ها علاوه بر زیبایی‌بخشی به نمای بیرونی قصر، کار آبیاری باغ را نیز به عهده داشتند.

آن‌چه با دیدن این فواره‌ها و همچنین بقایای تبوشه‌های آبِ قصر در موزه عمارت، جلب توجه می‌کند، سیستم آبرسانی کاخ در آن زمان بوده است. نادر برای استفاده از آب شیرین قره‌سو که در ۶ کیلومتری عمارت قرار داشت، از توان مهندسان خویش استفاده نمود و سیستم آبرسانی را بنا نهاد. مهندسان پس از مشخص شدن مسیر انتقال آب، با رعایت شیب که تنظیم کننده فشار آب در آب‌نماهای اطراف عمارت بود، کانالی در مسیر انتقال آب حفر کردند و با استفاده از تنبوشه‌های سفالی، لوله‌گذاری کرده و روی لوله‌ها را با خاک نرم پوشاندند.

«نمای بیرونی قصر خورشید»
«نمای بیرونی قصر خورشید»، عکس از _tripaholics_

کلام آخر

کلات نادری مسیری بسیار زیبا در دل کو‌ها و دشت‌های طبیعی و دست نخورده دارد. چه با قصد طبیعت‌گردی راهی کلات شوید و چه با نیت بازدید از اثری تاریخی، مطمئن باشید مقصد بی‌نظیری را انتخاب کرده‌اید.

برای آشنایی با دیگر جاذبه‌های شهر کلات کلیک کنید.

تنها روستای صخره‌ای ایران و جهان؛ کندوان زیبا

در شرق ایران عزیز، در استان آذربایجان غربی، در دل شهرستان اسکو مروارید نابی به نام کندوان قرار دارد. این روستای باستانی و تاریخی هفت هزار ساله بافت خاصی دارد که همین بافت خاص جاذبۀ گردشگری آن محسوب می‌گردد.

خانه‌های این روستای دلکش، شبیه کندوی عسل هستند. اصلاً شاید اطلاق نام کندوان به همین دلیل باشد. چون خانه‌ها در دل کوه کنده شده‌اند. از دور منظره‌ای حفره حفره همچون کندوی عسل دیده می‌شود.

این روستای زیبای تاریخی کهن در سال ۱۳۷۶ با شمارۀ ثبت ۱۸۵۷ به عنوان یک اثر ملی ایرانی به ثبت رسید.

روستای کندوان

ساکنین ابتدایی کندوان برای در امان بودن از بلایای طبیعی و هجوم یاغی‌ها و حرامی‌ها، در دل کوهی قندی شکل حفره‌هایی ایجاد کردند و در دل همان حفره‌ها خانه‌های خودشان را بنا کردند. این کوه قندی شکل مثل یک دژ نفوذناپذیر مردم کندوان را در پناه خودش گرفته بود. کندوان حاصل همکاری و مشارکت قدرتِ طبیعت و خردِ انسانی است. کندوان حاصل زمانی است که انسان در مقابل طبیعت نمی‌ایستد و به تخریب آن نمی‌پردازد، بلکه از طبیعت مدد می‌گیرد و به آن پناه می‌برد.

کوه‌های کله قندی و خانه‌های درون آن

کندوان یک لغت ترکی است. از دو کلمۀ کند به معنای روستا و وان به معنای جای نگهبانی  تشکیل شده است. پس بر این اساس کندوان به معنای روستایی محافظان یا روستای نگهبانان است.

نمایی کامل از روستای کندوان

این موضوع با شکل کوه قندی و پیشینۀ کندوان نیز هم‌خوانی دارد. اما برداشت کندویی بودن از کندوان هم پُر بیراه نیست. چون کندو هم یک دژ حفاظت قدرتمند محسوب می‌شود. ساختار بافت کندو قدرت حفاظت زیادی برای زنبوران ایجاد می‌کند و آن‌ها را از حملات و هجوم بیگانگان یا بلایای طبیعی در امان نگه می‌دارد. در ضمن استفاده از قدرتِ طبیعت و حتی تقلید از طبیعت یک امتیاز بزرگ محسوب می‌گردد.

معماری در روستای کندوان

روستای زیبا و توریستی کندوان، در دامنه‌های سهند قرار گرفته است. در مورد معماری صخره‌ای آن گفته‌اند که این صخره‌ها در اثر فعل و انفعالات آتشفشانی کوه‌های سهند ایجاد شده است. می‌گویند: توده‌ها و گدازه‌های آتشفشانی، طی هزاران سال متمادی در معرض باد و برف و باران قرار گرفته‌اند تا به فرم امروزی خود رسیده‌اند.

نمایی کامل از روستای کندوان

جالب است بدانید در کل کرۀ خاکی زمین فقط سه روستای صخره‌ای وجود دارد که یکی از آن سه روستا، کندوان، است. آنچه کندوان ایران را از دو روستای صخره‌ای دیگر متمایز می‌کند، زندگی در جریان آن است. این روستای زیبای ایران، زنده است و مردمش در آن ساکن هستند. در حالی که دو روستای صخره‌ای دیگر که یکی در کاپادوکیه ترکیه و دیگری در داکوتا آمریکا واقع است، خالی از سکنه هستند.

نماهای متفاوت از خانه‌های کندوان

در واقع ۱۱۷ خانواده در خانه‌های مسکونی درون توده‌های مخروطی صخره‌ها هستند که به کندوان هویت باستانی و تاریخی بخشیده‌اند. این خانه‌های زیبا و چشم نواز؛ تنور، اتاق، صندوق‌خانه، آشپزخانه و شاید امکاناتی دیگر برای زندگی دارند. قطر دیوارها بین ۲ تا ۳ متر است.

سوغات روستای کندوان

گردو، گیاهان دارویی، دوشاب (شیرۀ انگور)، عسل و بادام از محصولات طبیعی این روستای بی‌نظیر است. هر زمان به کندوان سفر کردید حتماً از این محصولات طبیعی دلچسب بخرید و نوش جان کنید. برای عزیزترین عزیزانتان هم سوغات بیاورید. سوغاتی بهتر از این در جهان نیست.

از محصولات طبیعی که نوش جان کردید از صنایع دستی دیدن کنید. چون مردم بی‌نظیر و یگانۀ این روستای یگانه، گلیم، جاجیم و روسری‌های کلافه‌ای می‌بافند که منحصر به فرد هستند و نمونه‌اش جای دیگر نیست.

سفر به روستای زیبای کندوان

حتماً به روستای کندوان سفر کنید. این روستای ناب؛ تاریخ را زنده می‌کند، عرصۀ جلوه‌گری طبیعت است، هم‌جواری با مردمی اصیل را میسر می‌کند. بله، کندوان زیبا و تاریخی و منحصر به فرد گنجی است که بار سنگین حفاظت را بر دوش‌مان قرار می‌دهد. این مروارید اصیل به نگهبان احتیاج دارد گرچه که خود دژی محکم و نفوذناپذیر است.

از درون خانه‌های کندوان

برای سفر به این روستای زیبا و تاریخی و ارزشمند به هیچ عنوان نگران اقامتگاه خود نباشید. چون میزبون مثل همیشه همراه شما خواهد بود. فراموش نکنید؛ میزبون، میزبان شماست. کافیست وارد سایت شوید و اقامتگاه مورد نظر خودتان را انتخاب کنید. شما می‌توانید با اجاره سوئیت در کندوان رؤیایی ترین روزهای عمر خود را در منحصر به فرد ترین روستای جهان تجربه کنید.

ماسال ؛ نگین درخشان گیلان

شهر ماسال با جمعیتی بالغ بر ۵۲ هزار نفر یکی از شهرستان‌های استان گیلان می‌باشد. این شهرستان از دو شهر ماسال و شاندرمن تشکیل شده است. طبیعت زیبای این شهر یکی از مقاصد اصلی علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی است. شهری کوه‌پایه‌ای که در کنار کوه‌های تالش قرار گرفته است، مناظری بکر و دست نخورده دارد.

وقتی از این شهر وارد جاده کوهستانی ماسال به خلخال می‌شوید، آنچه پیش روی‌تان است یک تعریف متفاوت از زیبایی را به شما عرضه می‌کند. ماسال نگین درخشان گیلان، جایی‌ست که چشم هر گردشگری را مسحور خود می‌نماید.

ماسال شهر آبشارهای مرتفع

ماسال به شهر آبشارها نیز معروف است. آبشارهای خون، ویوز، تولی نساء و رامینه از آبشارهای معروف این منطقه هستند.

آبشار ویوز با منطقه ییلاقی النزه همجوار است. آبشار خون ارتفاعی بیش از ۱۵ متر دارد و یکی از بلندترین آبشارهای این منطقه می‌باشد.

تولی نساء ارتفاع زیادی ندارد اما یکی از خروشان‌ترین آبشارهای ایران است. خروش آب‌های این آبشار، یکی از بی‌نظیرترین تصاویر و گوش‌نوازترین اصوات طبیعت را پدید آورده است.

آبشار رامینه، آبشاری بکر و زیباست که در بالای جاده اصلی قرار گرفته است. از جاده تا آبشار فقط ۱۰ دقیقه راه است اما راهی با فرازو نشیب فراوان در پیش دارید. رامینه که در دل جنگل قرار دارد، خروشان و با شیب تند یک صحنه بی‌بدیل را پدید آورده است.

رودخانه‌های شهرستان ماسال

رودخانه‌های خالکایی و مرغک از زیباترین رودخانه‌های استان همیشه سبز گیلان هستند.

رودخانه مرغک

مرغک‌رود که به رود شاندرمن یا الکان‌رود نیز معروف است، از آبریزه‌های ارتفاعات بزن‌دار و کوه‌های ناو سرچشمه می‌گیرد و جریان آب دائمی دارد. مرغک از شالیزارها و روستاهای منطقه عمومی شاندرمن عبور می‌کند و این مناطق وسیع را سیراب می‌گرداند. آن‌گاه از طریق غازیان وارد تالاب بندرانزلی می‌شود.

رودخانه خالکایی

این رودخانه که از ارتفاعات شاه معلم سرچشمه می‌گیرد، با طی مسافت ۴۰ کیلومتر از وسط شهر ماسال عبور می‌کند. خالکایی هم فضایی سرسبز با امکاناتی اندک در پارک شهر را در کنار خود دارد و هم از دل جنگل‌ها عبور می‌کند و فضایی چشم‌نواز را در جنگل پدید آورده است. از مهم‌ترین قابلیت‌های خالکایی، که به خاطر خروشان بودنش به وجود آمده، امکان رفتینگ یا همان قایق‌سواری است.

دیگر جاذبه‌های ماسال

ماسال شهری با جاذبه‌های گوناگون و متنوع است. غار آویشو که طولانی‌ترین غار آبی استان گیلان است در این شهر قرار دارد. منطقه ییلاقی اولسبلنگاه دارای چشم‌اندازی بی‌نظیر می‌باشد. گورستان خون که مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و به ثبت ملی رسیده در روستای خون واقع شده است. منطقه اسب ریسه نیز مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا اوایل دوران تاریخی پس از اسلام می‌باشد و به دلیل رودخانه خروشان در دامنه صخره‌هایش قابلیت کایاک‌سواری دارد. شهر تاریخی گکسر که دارای ۱۲۰۰ سال قدمت است در میان جنگل‌های دغان قرار گرفته و بزرگترین شهر باقی‌مانده از دوران اسلامی در شمال ایران است.

زیبایی‌های ماسال
« زیبایی‌های ماسال » عکس از امین نخی

سوغات ماسال

این شهر سوغاتی‌های فراوانی دارد که بیشتر آن‌ها هنر دست مردان و زنان ماسالی است. از این میان مهم‌ترین سوغاتی‌ها عبارتند از: جاجیم‌بافی، نان محلی، شال‌بافی، البسه محلی، دست‌بافت پشمی، چلنگری، نمدمالی، نازک‌کاری و خراطی چوب.

اقامتگاه‌های ماسال

سفر به ماسال، تنها یک طبیعت‌گردی ساده نیست. زندگی با طبیعت در ییلاقات ماسال یکی از رؤیایی‌ترین لحظات را برای گردشگران رقم می‌زند. برای اجاره ویلا ماسال می‌تواند بهترین مقصد برای گردشگرانی باشد که بار سفر به شمال کشور را بسته‌اند. رزرو ویلا در ماسال بسیار راحت است، زیرا تنوع ویلا و سوئیت در این شهر بسیار زیاد است. اجاره ویلا در ماسال به صورت آنلاین بهترین و راحت‌ترین نوع انتخاب اقامتگاه است.

«کلبه جمگلی در ماسال»
« کلبه جنگلی در ماسال » عکس از امین نخی

اگر قصد سفر به شمال کشور را دارید و هنوز مقصد خود را انتخاب نکرده‌اید، ماسال می‌تواند بهشت رؤیاهای شما باشد.

ابرهای ماسال
« ابرهای ماسال » عکس از امین نخی

اَبیانه؛ روستای زیبای سرخ، تاریخ‌دیده و اصیل ایرانی

ابیانۀ هزار و پانصد ساله، منطقه‌ای خوش‌منظره و خوش آب و هواست. این روستا با ۲۲۲۲ متر ارتفاع از سطح دریا یکی از بلندترین نقاط مسکونی در ایران است. معماری بومی، بناهای تاریخی متنوع، آب و هوای معتدل، موقعیت طبیعی مساعد، شهرت بی‌مانندی به این روستا بخشیده‌اند. بر پایۀ موارد مذکور، در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۸  ابیانه به فهرست آثار ملی ایران پیوست.

موقعیت جغرافیایی ابیانه

ابیانۀ زیبا، از توابع بخش مرکزی شهرستان نطنز، در ۳۵ کیلومتری شمال غربی نطنز در استان اصفهان واقع است. این روستای بی‌مثال در دامنۀ کوه کرکس جای گرفته است.

ابیانه در گذر زمان

محلی‌ها به ابیانه ویونا (Viuna) می‌گویند. وی (Vi) یعنی بید و ویانه (Viyane) یعنی بیدستان. مثل اینکه در گذشته ابیانه بیدستان بوده است. گذر زمان سبب شده ویونا به اویانه و سپس به ابیانه تغییر کند.

بافت روستایی ابیانه

خانه‌ها در این روستا تماما بر روی دامنۀ شیب کوه کرکس در شمال رودخانه برزرود بنا شده‌اند. بافت ساختاری خانه‌های این روستا حلزونی شکل است. یعنی، خانه‌های مکعبی با در و پنجرۀ مشبک چوبی ساخته و به صورت پلکانی روی هم قرار گرفته‌اند.

اما پلکانی یعنی، پشت بام مسطح خانه‌های پایین دست، حیاط خانه‌های بالا دست است. آن هم بدون اینکه هیچ دیوار محصور کننده‌ای وجود داشته باشد. سپس پلکان‌ها مثل خانۀ حلزون حول یک مدار پیچیده‌اند. این بافت ساختاری مجذوب کننده، یادگار سه دورۀ سلجوقی، صفوی و قاجار است. خانه غلام نادر شاه و خانه نایب حسین کاشانی از خانه‌های قدیمی روستای ابیانه هستند.

روستای پلکانی ابیانه – عکس از طبیعت گردی

خانه‌های کهن روستا از خاکی سرخ تشکیل شده‌اند. خاصیت ویژۀ این خاک سرخ، استحکام هرچه بیشتر در بخورد با باران است. دیگر ویژگی آن جلوۀ آتشینی است که شب‌ هنگام به روستا می‌بخشد.

در دامنه‌های شیب‌دار کوه کرکس فضای کافی برای ساخت خانه‌هایی بزرگ که نیاز مردم را تأمین کند وجود ندارد. به همین دلیل هر خانواده انباری غارمانند در تپه‌های یک کیلومتری روستا ساخته‌اند. این انبارها خارج از ابیانه در کنار جاده ساخته شده. از این غارهای پنهان در تپه برای نگهداری دام و آذوقۀ زمستانی و وسایل غیرضروری استفاده می‌شود.

آثار تاریخی ابیانه

از مهم‌ترین ابنیه و آثار تاریخی این روستای دل‌انگیز می‌توان مسجد جامع، مسجد برزله، مسجد حاجتگاه، آتشکده هارپارک را نام برد.

از این میان، مهم‌ترین و قدیمی‌ترین بنا مسجد جامع است. این مسجد متعلق به سال ۴۶۶ه‍.ق است. قدیمی‌ترین بخش این مسجد، منبر چوبی منبّت‌کاری آن است.

اثر دیگر، مسجد برزله است. بر پایۀ شرقی آن سال ۷۰۱ حک شده است. بر این اساس این مسجد متعلق به دورۀ ایلخانان است.

اثر تاریخی دیگر، مسجد حاجتگاه است. این بنا در کوهستان در کنار صخره‌ها مستقر است. بر در ورودی آن سال ۹۵۲ه‍.ق نقش بسته است.

آتشکدۀ هارپارک نیز در این روستا واقع است. وجود این آتشکده قدمت بیش از هزار و پانصد سالۀ ابیانه را تأیید می‌کند.

زیارتگاه

روستای ابیانه سه زیارتگاه دارد. دو امام‌زاده که عبارتند از: مرقد شاهزاده عیسی و شاهزاده یحیی که گفته می‌شود از فرزندان امام موسی کاظم هستند. این دو امام‌زاده در جنوب روستا واقع شده‌اند. زیارتگاه سوم، هینزا است.

مردم ابیانه

از ویژگی‌های منحصر به فرد این روستا حفظ سنت‌ها و گویش و لهجۀ اصیل است. چون راه عبور و مرور آن با شهرهای پر جمعیت دشوار بوده است مردم این روستا سال‌های بسیار در انزوا به سر برده‌اند. همین امر سبب شده اصالت خود را حفظ کنند و دچار تغییر و تحول نگردند.

مردم این روستای زیبا و تاریخی هم‌چون سایر ایرانیان به زبان فارسی صحبت می‌کنند. اما لهجۀ خاص ابیانه‌ای خودشان را دارند. لهجۀ زیبای آن‌ها با سایر مناطق و لهجه‌های متداول دیگر متفاوت است.

کلمات پهلوی هنوز در گویش مردم ابیانه شنیده می‌شود. البته این امر بیانگر این موضوع می‌تواند باشد که ابیانه کمتر از سایر مناطق در معرض تاخت و تاز دشمن قرار گرفته است. مصون ماندن از حملۀ دشمن برکت حفظ اصالت را به مردم این روستای باشکوه بخشیده است.

مردم این روستا همچنان لباس سنتی می‌پوشند. خوشبختانه در حفظ سنت‌ها تأکید و تعصب دارند و حاضر نیستند به راحتی از این ارزش‌ها عبور کنند.

لباس سنتی مردان شلوار گشاد و درازی از پارچۀ سیاه است. لباس سنتی زنان پیراهنی بلند از پارچه‌های رنگارنگ گل‌دار با چارقدهای سفید است.

لباس سنتی زنان ابیانه – عکس از طبیعت گردی

پیشۀ اصلی مردم روستای ابیانه، کشاورزی، باغداری و دامداری است. امروزه نیز برای ادارۀ این امور در ابیانه از روش‌های سنتی استفاده می‌شود. در این روستا مثل بسیاری از روستاهای دیگر، زنان پا به پای مردان در امور اقتصادی شرکت دارند.

علاوه بر موارد مذکور، در گذشته گیوه بافی از مشاغل پر درآمد زنان ابیانه بود.

بهترین زمان برای سفر به ابیانه

بهار و تابستان بهترین زمان برای سفر به ابیانه است. از طرفی در تاسوعا و عاشورا نیز هر ساله پذیرای مهمانان بسیاری از اقصا نقاط ایران است. از جمله مراسم دیگری که گردشگران را به این روستای تاریخی جذب می‌کند نخل‌گردانی و گلاب‌گیری است.

سوغات

اگر دوست داشتید می‌توانید میوه‌هایی مثل سیب، آلو، گلابی، گردو و بادام که از باغ‌های روستا چیده شده‌اند یا گیوه، گلیم و قالی، لباس‌های زری دوزی، پارچه‌های قلم‌کار و نان‌های محلی که کار دست زنان روستاست، بخرید و برای عزیزان‌تان سوغات بیاورید.

در ضمن، نگران اقامتگاه نباشید. میزبون، در سفر به ابیانۀ زیبا همراه شما هست. کافیست با اجاره سوئیت در ابیانه یا اجاره ویلا در ابیانه سفر خود را بیمه کنید.

دَرَک یا دَرَک؟ مقایسه کنید!

روستای دَرَک کجاست!

دَرَک یا اگر بخواهم کامل‌تر اسمش را بگویم، دَرَک زرآباد، واقع در استان سیستان بلوچستان، شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان زرآباد شرقی، همسایۀ غربی شهرستان کنارک و همسایۀ شرقی منطقۀ آزاد چابهار است. دَرَک با منطقۀ آزاد چابهار ۱۷۰ کیلومتر و با شهرستان کنارک ۱۲۰ کیلومتر فاصله دارد. و طبق سرشماری انجام شده در سال ۹۵، ۴۴۹ نفر جمعیت دارد. دَرَک در لغت به معنی سکونت در کنار دره است. (منبع: ویکی‌پدیا)

جاذبه‌های درک

اگر عاشق درخشش ستارگان در آسمان هستید، اگر عاشق آبی زنگاری دریا هستید، اگر عاشق درخشش طلایی رنگ شن‌های کویری هستید، حتماً به دَرَک بروید. دَرَک این هر سه را با هم دارد.

درخشش ستارگان در کویر

سواحل درک

ساحل درک از دیگر سواحلی که می‌شناسیم متفاوت است. چرا؟ اولین دلیل اینکه شما در دَرَک ساحل شنی، ساحل صخره‌ای، ساحل ماسه‌ای و ساحل مرجانی را در فاصله‌ای نزدیک به هم می‌بینید که شاید دست‌کم در ایران دیگر چنین شگفتی نابی نصیب نگاه‌تان نشود. دوم اینکه سکوت، آرامش و بکری را فقط می‌توانید در دَرَک تجربه کنید. چون دَرَک هنوز برای بسیاری از دوست‌داران گردشگری ناشناخته است. پس شما پیشتاز خواهید بود. و اما سومین دلیل آسمان پاک و صاف و پرستارۀ دَرَک است. شب کنار ساحل بنشینید و در آرامش به آسمان نگاه کنید. حتی یک لحظه‌اش را از دست ندهید. چون همان‌طور که می‌دانید در آسمان شهر ستاره‌ای دیده نمی‌شود. برعکس شهر و آسمانش در دَرَک نه تنها در بالای سر و در آسمان که زیر پا و در دریا هم می‌توانید ستاره ببینید. البته شاید در تمام سال تماشای چنین شگفتی غریبی ممکن نباشد اما مطمئن باشید که اگر اواخر اسفند یا اوایل فروردین در دَرَک باشید حتماً پلانکتون‌های دریایی را خواهید دید. این پلانکتون‌ها شب هنگام روی سطح آب می‌درخشند، درست مثل ستارگانِ آسمان.

درخشش پلانکتون‌های دریایی

عجایب درک

اما زیبایی‌های درک به همین‌جا ختم نمی‌شود. به آنچه ذکر شد کوه‌های مینیاتوری یا مریخی، باغات موز و میوه‌های گرمسیری، انواع درختان گرمسیری و از همه جالب‌تر چاه های آب شیرین و زلال را نیز اضافه کنید. درواقع وجود همین چاه‌های آب زلال است که باعث شده این درختان برویند و پوشش گیاهی خاص این منطقه شکل بگیرد.

یکی دیگر از عجایب طبیعت در دَرَک خاصیت درمانی شن‌های کنار ساحل دَرَک و تپه‌های ماسه‌ای و رمل‌های سفید است. شاید باورتان نشود اما برای درمان دردهای عضلانی و استخوانی می‌توانید روی این شن‌های طلایی درخشان حساب کنید.

کویر ماسه‌ای

طبیعت در درک

دقت کرده‌اید! تاکنون هرچه از دَرَک گفته‌ایم از طبیعت بوده است. دَرَک یعنی طبیعت؛ یعنی طبیعت بکر و دست نخورده یا به عبارتی دیگر می‌توان گفت درک یعنی تکه‌ای از بهشت خداوند که هنوز آدمی در آن دخل و تصرف زیادی نداشته است و زیبایی‌های آن را دستخوش تغییر و دگرگونی نکرده است و از آن مهم‌تر اینکه دَرَک همچنان پاک و به دور از آلودگی به سر می‌برد و این در حالی است که سایر سواحل به قدری گرفتار آلودگی و زباله هستند که سخن گفتن از زیبایی‌های طبیعی را به تعویق می‌اندازند. پس لازم است در حفظ زیبایی و طبیعت درک کوشا باشیم. به درک سفر کنیم. از طبیعت بی‌مثال آن بهره‌مند شویم. اما به آن آسیب وارد نکنیم.

تفریحات درک

در پاسخ به این سوال که دَرَک چه تفریحاتی دارد باید از موج‌سواری، قایق‌سواری، شنا و ورزش‌های آبی ساحلی نام برد. که همه تفریحاتی پرهیجان هستند و طرفداران خاص خودشان را دارند. البته لازم است بدانید که رعایت ایمنی به عهدۀ خود شماست. اگر واقعاً در این موارد مهارت دارید دل به دریا بزنید، در غیر این صورت با خطر مواجهید.

راهنمای سفر به درک

شما می‌توانید زمینی یا هوایی به دَرَک سفر کنید. اگر زمینی سفر می‌کنید در طول مسیر از دو بندر مهم چابهار و بندرعباس عبور می‌کنید و می‌توانید از زیبایی بی‌نظیری که در مسیرتان خودنمایی می‌کند بهره‌مند شوید. اگر هوایی سفر می‌کنید می‌توانید از فرودگاه کنارک چابهار که در فاصله ۱۳۵ کیلومتری این روستا واقع شده است استفاده کنید. همچنین با اجاره خانه روستایی در درک یا اجاره سوئیت در درک چند روزی را در این طبیعت دردانه بگذرانید. میزبون بر آن است که مناطق کمتر دیده شده را معرفی کند. برای آشنایی بیشتر با ایران پایدار با میزبون همراه باشید.

 

دُرّ و گوهر بی مثال کشور عزیزمان ایران

روستاهای ایران

ایران پرگوهر، با قدمت و وسعتی که دارد توانسته است فرهنگ‌ها و اقلیم‌های مختلف را در دل خود جای دهد. از شمال سبز تا جنوب طلایی، از شرق بیابانی تا غرب کوهستانی. امروزه به دلیل ترویج تمدن و گسترش صنعت شهرهای ایران توسعه پیدا کرده‌اند و کمتر شهری به سابقۀ خود وفادار مانده است. اما روستاهای ایران همچنان بافت فرهنگی، لهجه و گویش‌های قدیمی و پوشش گیاهی خود را حفظ کرده‌اند.

روستای فیلبند - Filband village
عکس از هادی نیکخواه

سفر به روستاهای ایران

سفر به روستاهای ایران را می‌توان به نوعی به سفر با ماشین زمان تشبیه کرد. در عصری که همه چیز مکانیزه و ماشینی شده است سفر به روستا که از آسیب ماشینی شدن در امان مانده است موهبت بزرگی محسوب می‌شود. به علاوه در روستا ارتباطات انسانی نیز هنوز گرم و صمیمانه است. خانواده‌ها با هم و در کنار هم زندگی می‌کنند، به تلویزیون، شبکه‌های مجازی و اینترنت معتاد نشده‌اند، از مشغله‌های کاری و ترافیک رنج نمی‌برند، با گیاهان خودرو و طبیعی در ارتباط هستند. کشاورزی می‌کنند. در خانه‌های خود به پرورش دام و طیور می‌پردازند. خلاصه بگویم اگر دوست دارید طبیعت ناب را تجربه کنید، به روستاهای ایران سفر کنید.

رضوانشهر – عکس از رحیم نوبخت

روستاهای ایران گنجینۀ فرهنگ و تمدن

روستاهای ایران گنجینۀ فرهنگ و تمدن ایرانی محسوب می‌شوند. خیلی از روستاهای ایران در گذشته‌های دور یا حتی شاید نزدیک، از رونق بسیاری برخوردار بوده‌اند. برخی از روستاها زادگاه بزرگ‌مردان و بزرگ‌زنان تاریخ این مرز و بوم بوده‌اند. برخی از این روستاها، که شاید امروزه حتی شناخته شده نباشند و در گمنامی به سر ببرند، از مهم‌ترین اماکن مذهبی، علمی و حتی ادبی بوده‌اند. امروزه مهم‌ترین آثار تاریخی و باستانی از دل روستاهای پر افسانه پیدا می‌شوند.

روستای پریان-کرمانشاه
روستای سحرانگیز پریان – کرمانشاه. عکس از محسن رشیدی

روستاهای ایران حافظ لهجه‌ها و گویش‌ها

ایران پهناور در طول تاریخ خانه و مأمن اقوام متفاوتی بوده است. هریک از این اقوام لهجه و گویش خاص خودشان را داشته‌اند. امروزه شبکه‌های سراسری تلویزیون، اینترنت و شبکه‌های مجازی تمام مردم را باهم مرتبط کرده است. ارتباط سراسری باعث شده لهجه‌ها و گویش‌ها به حاشیه بروند و تمام مردم با یک لهجۀ رسمی و کشوری خو بگیرند. اما لهجه‌های اصیل و قدیمی همچنان در روستاهای ایران در جریان است. با سفر به روستاهای ایران و هم‌صحبت شدن با مردم بومی آن منطقه می‌توانیم اطلاعات جالبی راجع به لهجه و گویش مناطق مختلف به دست بیاوریم.

طبیعت در روستاهای ایران

بسیاری از روستاهای ایران، مخصوصاً آن دسته از روستاهایی که فاصلۀ بیشتری با شهرها دارند از طبیعت و بافت خاص خود برخوردار هستند. برخی روستاها پوشش گیاهی خاصی دارند. برخی روستاها اقلیم آب و هوایی خاصی دارند که مثل و نمونه‌اش را در نقطۀ دیگری نمی‌توان یافت. گاهی این طبیعت خاص، این بافت خاص، بر روی اهالی روستا تأثیر گذاشته است و باعث شده است اهالی آن روستا نیز آدم‌هایی خاص باشند. آدم‌هایی که نظیرشان در نقاط دیگر به ندرت یافت می‌شود.

گیلان، تالش، عکس از رحیم نوبخت

عقاید و آداب و رسوم در روستاهای ایران

اگر آداب و رسوم اصیل ایرانی برای شما ارزشمند است، اگر دوست دارید بیشتر راجع به آداب و رسوم ایرانی بدانید، پیشنهاد می‌کنم سفر به روستاهای ایران را در برنامۀ خود قرار دهید. آداب و رسوم اصیل ایرانی همچنان در روستاها در جریان است. در روستاها آداب و رسوم به قوت خود باقی است و با ظرافت و حساسیتی خاص برگزار می‌شود. آیین‌های خاصی از قبیل آیین‌های تشرف، آیین‌های باران‌خواهی و حتی اعیاد و مراسم مذهبی و باستانی باشکوه هستند. همچنین در مورد عقاید مذهبی باید خاطر نشان کنم که برخی روستاها عقاید خاص خودشان را دارند و به شیوۀ خاص خودشان زندگی می‌کنند. آشنایی با عقاید آن‌ها، چگونگی زندگی و نوع برگزاری رسوم خاص که امروزه در شهرها فراموش شده‌اند خالی از لطف نیست. مسلماً به غنای زندگی خواهد افزود.

با میزبون همراه باشید چون می‌خواهیم همراه با هم به شناخت بیشتر و بهتر روستاهای ایران بپردازیم. مجلۀ گردشگری میزبون در کنار راهنمایی شما عزیزان برای تجربۀ سفری آگاهانه و دلچسب به معرفی روستاهای ایران می‌پردازد. شما با اجاره خانه روستایی می‌توانید زیبایی، شکوه و آرامش روستایی را زندگی کنید. چه دل‌انگیز است زندگی در خانه چوبی در دل روستا. امید است که روستاهای ایران پرصلابت و بادوام برای آیندگان نیز باقی بمانند و توشۀ کهن و پربار خود که از گذشتگان به ارث برده‌اند را به آیندگان بسپارند.

آشنایی با جاذبه‌های رضوانشهر

در دوران صفوی، با دستور شاه عباس جاده‌هایی به منظور ارتباط سریع و راحتی کاروانیان، در سرتاسر ممالک تحت امر احداث گردید. یکی از این جاده‌ها، جاده معروف شاه عباسی است که استان مازندران و گیلان را به پایتخت آن زمان – یعنی اصفهان – وصل می‌کرد. بخشی از قسمت گیلانی این جاده از رزونده می‌گذشت. جاده شاه عباسی در دوران انقلاب جنگل دوباره بازسازی شد.

در سال ۱۳۱۵ نیز جاده بندر انزلی به آستارا ساخته شد و در رزونده، جاده شاه عباسی را قطع کرد. این تقاطع محل مناسبی برای توقف و استراحت مسافران گردید. پس از این تغییر چشم‌گیر، به سرعت بازار فروش کالاها در این چهارراه شکل گرفت و رونق زیادی یافت. آب‌وهوای بسیار خوب، مردمی مهمان‌نواز و وجود دریا و کوه و جنگل به طور همزمان در رزونده، همچنین پیشرفت قابل توجه آن، سبب شد تا رزونده به سرعت گسترش یافته دارای توسعه جمعیتی و بافت مدرن شهری گردد. در همین زمان بود که رزونده، به رضوان‌ده و سپس رضوانشهر، تغییر نام داد.

«رضوانشهر، ارتفاعات پونل» عکس از رحیم نوبخت
«رضوانشهر، ارتفاعات پونل» عکس از رحیم نوبخت
«نمایی از دشت‌های رضوانشهر» عکس از مجتبی جاهدی

جاذبه‌های گردشگری رضوانشهر

با چنین سرگذشتی، رضوانشهر را می‌توان جزء شهرهای تاریخی به حساب آورد. اماکن تاریخی، مناظر طبیعی زیبا و آب و هوای بسیار خوب سبب شده تا امروزه گردشگران بسیاری با اجاره ویلا در رضوانشهر اقامت کرده و بازدید از گوشه و کنار این شهر را در برنامه سفر خویش قرار دهند.

پل تاریخی شفارود

در کنار جاده شفارود به تالش، پل قدیمی‌ای قرار دارد که می‌توان غبار روزگار را در چهره آرام و متروکش مشاهده کرد.این پل آجری، معروف به پل تاریخی شفارود است که در دوره قاجاریه احداث گردیده. سبک خاصی از طراحی و ساخت پل را می‌توان در چهره‌اش مشاهده کرد. در دو طرف طاق پل، دو ستون مخروطی شکل وجود دارد و در بدنه قسمت شمالی پل دو طاق نما گذاشته‌اند. طاق اصلی در بالا و پایین یک متر ضخامت دارد و تمام پل از ساروج و آجر ساخته شده است.

مسجد اسپیه مزگت

ایسپی به معنی سفید و مزگت به معنی مسجد است. این بنای منحصربه‌فرد در روستای کیشه خاله قرار دارد. درختی عظیم‌الجثه سال‌های سال شاخ و برگ‌هایش را روی این بنا پهن کرده بود. وقتی درخت را به خاطر کاوش در اسپیه مزگت قطع کردند، نمای کامل بنا رخ نمایان کرد. از رواق چهارگوش داخلی بنا و دهلیزهای کناری آن مشخص است که این بنا در ابتدا یک آتشکده بزرگ زرتشتی بوده است. پس از ورود اسلام، این بنا تبدیل به مسجد شد، اما مسجدی که محراب نداشت. تخریب نشدن این بنا و تغییر ندادن نمای داخلی برای ساخت محراب، نشانگر حرمت نهادن به این مکان مقدس است.

وجود این مرکز عبادی بزرگ که امروزه در نقطه‌ای دور افتاده قرار دارد، احتمال وجود یک شهر باستانی بزرگ و مدفون شده در اطرافش را، بسیار پررنگ می‌کند.

پارک جنگلی گیسوم

جنگل گیسوم در نزدیکی ساحل قرار دارد. در جاده این جنگل‌، درخت‌های سر به فلک کشیده، با خم کردن سرهایشان به سوی هم تونلی جنگلی ساخته‌اند. در انتهای مسیر وقتی هنوز مبهوت زیبایی‌های جنگل هستید به ساحل و امواج ‌آرام‌بخش دریا می‌رسید. در این پارک جنگلی انواع امکانات جهت رفاه حال گردشگران، از جمله ویلا و سوئیت، بازار و تفریحات مختلف وجود دارد. در اردیبهشت، مهر و یا آبان به گیسوم بروید تا بیشتر از دیگر زمان‌ها در دل زیبایی‌هایش غوطه‌ور شوید.

روستای بهشتی ارده

در فیلم سینمایی رنگ خدا مناظری بکر و جنگلی را در دل کوهستان مشاهده کردیم. اما نمی‌دانستیم آنجا، بهشتی ارده است. دهستانی ییلاقی، که خانه‌هایش در میان باغ‌های میوه و درختان تنومند گردو پنهان شده‌اند.

برای سفر به بهشتی ارده، از مسیر بندرانزلی و یا فومن به سوی آستارا و تالش حرکت می‌کنیم. در انتهای پل بزرگ پونل به چپ تغییر مسیر داده و پس از گذر از پل کوچک به راست می‌پیچیم. اکنون در ابتدای جاده پونل به خلخال قرار داریم. پس از طی حدود ۳۰ کیلومتر به دوراهی آسفالته‌ای می‌رسیم که در سمت راستش تابلوی راهنما به سوی دهستان ارده است. با طی ۵ کیلومتر، وارد دهستان ارده می‌شویم.

قلعه امیر ساسان

این قلعه در روستای بیچال رضوانشهر واقع شده است. تاکنون مطالعه‌ای بر روی این قلعه انجام نشده تا مشخصات و ویژگی‌هایش را نمایان سازد. آنچه درباره این قلعه نیمه مخروبه می‌دانیم این است که در گذشته اقامتگاه ییلاقی حاکمان تالش بوده است.

آبشار ویسادار

در رضوانشهر، ۱۶ کیلومتری شهر پره‌سر، دهستان ییلاقی ارده و در نزدیکی روستای آووییار، آبشاری در دل جنگل‌ها و بر سر راه رودخانه لمیر قرار گرفته، که به ویسادار مشهور است. این آبشار ۱۵ متر ارتفاع دارد و سومین آبشار بلند گیلان است.

وقتی می‌خواهید به ویسادار بروید پا در جاده‌ای می‌گذارید که مناظری روح‌نواز و دل‌انگیز را پیش چشمانتان به نمایش گذاشته‌اند. هر زمانی را که برای طی مسیرتان تخمین زده‌اید دو برابر کنید! وقتی پا در این جاده می‌گذارید محال است برای لذت بردن از آن و ثبت تصاویرش توقف نکنید.

چگونه به رضوانشهر برویم؟

برای سفر به رضوانشهر، از مقصد تهران سه گزینه وجود دارد.

  • از تهران به سمت کرج رفته و وارد اتوبان قزوین-رشت می‌شویم. سپس از رشت با طی حدود ۴۰ کیلومتر به رضوانشهر می‌رسیم. این مسیر حدود ۵ ساعت طول میکشد.
  • از تهران به سمت بوئین‌زهرا حرکت کرده، سپس وارد اتوبان قزوین-رشت شده و پس از رسیدن به رشت با طی حدود ۴۰ کیلومتر وارد رضوانشهر می‌شویم. اگر این مسیر را انتخاب کنیم، حدود ۶ ساعت در راه هستیم.
  • از فرودگاه تهران به سمت فرودگاه رشت پرواز کرده و از رشت با ماشین به سمت رضوانشهر می‌رویم.

کردان کجاست؟

روستای کردان با طبیعتی دلنواز و بسیار زیبا در ۲۵ کیلومتری شهر کرج و ۶۵ کیلومتری تهران واقع شده است. در سال‌های اخیر این منطقه به دلیل آب و هوای مناسب، درختان انبوه و مناظر زیبا، گردشگران زیادی را به سوی خود کشانده است. این گردشگران با اجاره ویلا در کردان اقامت کرده و از زیبایی‌ها و امکانات این روستای لوکس بهره‌مند می‌شوند.

نباید نقش رودخانه کردان را، که از رودخانه‌های استان البرز است و از کهار بزرگ سرچشمه می‌گیرد، در جذب توریست نادیده بگیریم. این رودخانه از شمال شرق کردان به سمت جنوب غربی سرازیر می‌شود و زمین‌های این منطقه را سیراب و حاصل‌خیز می‌نماید. در این روستا باغ‌های گردو، توت، گیلاس، زردآلو و آلبالو به وفور یافت می‌شود.

رودخانه کردان
«رودخانه کردان» عکس از صبا

جاذبه‌های گردشگری کردان

روستای کردان دارای جاذبه‌های تاریخی و طبیعی زیادی می‌باشد. به همین دلیل در سال‌های اخیر گردشگران بسیاری را، به خصوص از شهر تهران به سوی خود کشانده است. بسیاری از مردم تهران و کرج روزهای تعطیل سال و آخر هفته ها برای اجاره ویلا کردان را انتخاب می‌کنند تا از آلودگی و سر و صدای شهر فرار کرده و از آرامش و هوای بی‌نظیر کردان بهره‌مند شوند.

امامزاده حسین کردان

این بنای تاریخی و مذهبی مربوط به دوره سلجوقیان بوده و متعلق به امامزاده حسین از نوادگان امام سجاد علیه‌السلام می‌باشد. این بنا در لیست آثار ملی به ثبت رسیده است. معماری بنا به صورت پلانی دایره‌ای شکل بوده و بر روی سکویی با قطر ۸ متر قرار گرفته است.

در محوطه امامزاده جوی کوچکی روان است که آب زلال و خنکی دارد. این جوی زیبا به همراه درختان چنار و توت، در کنار این بنای تاریخی، فضایی آرام، معنوی و دل‌انگیز را به وجود آورده‌اند.

دهکده تفریحی و ورزشی ایثار

این مجتمع، از بزرگترین مراکز فرهنگی، تفریحی و ورزشی کشور است. دارای ویلا و سوئیت‌های مختلف با ظرفیت بالای ۷۰۰ نفر و سالن‌های کنفرانس و سمینار، همچنین مجموعه‌های ورزشی گوناگون و زمین‌های چمن و پیست دوچرخه‌سواری است. مجموعه استخر و سونا، دریاچه مصنوعی، مجموعه حیات وحش و زمین فوتبال ساحلی از دیگر امکانات این دهکده می‌باشد. وجود این امکانات باعث شده تا مجتمع بزرگ ایثار به عنوان یکی از کامل‌ترین مراکز تفریحی و ورزشی در سراسر کشور مورد استقبال تیم‌ها و گروه‌های مختلف فعال در حوزه ورزش و فرهنگ قرار گیرد.

روستای کردان قطب اقتصادی کرج

تا چند سال گذشته کردان منطقه‌ای حاشیه‌ای محسوب می‌شد. به همین دلیل بسیاری از کارخانه‌های بافندگی و ریسندگی، مرغداری، آلومینیوم‌سازی و کارتن‌سازی در این منطقه بنا گردید. این امر سبب گشت تا تعداد قابل توجهی از اهالی کردان و کرج در این کارخانه‌ها مشغول به کار شوند. با گذشت زمان، قیمت باغ‌ها و زمین‌های کردان افزایش قابل توجهی یافتند و ساخت ویلاهای گران‌قیمت و لوکس در کردان آغاز شد. در سال‌های اخیر وجود ویلاهای اجاره‌ای و باغ‌‌های پر رونق به همراه کارخانه‌های مهم، باعث شده تا کردان به منطقه‌ای لوکس و در عین حال قطب اقتصادی کرج تبدیل گردد.

کوچه باغ‌های کردان
«کوچه باغ‌های کردان» عکس از صبا

مسیر کردان

برای رسیدن به روستای کردان، هر کجا که باشیم باید اول به سمت کرج برویم. از کرج وارد آزادراه کرج-قزوین می‌شویم. بعد از طی حدود بیست کیلومتر به تابلوی خروجی کردان می‌رسیم و از این خروجی وارد جاده‌ای روستایی خواهیم شد. سپس با طی مسافتی کوتاه در دل روستایی بسیار زیبا قرار می‌گیریم که نامش کردان است.