الیگودرز؛ شهر آبشارها و لاله‌های واژگون در استان لرستان

الیگودرز شهری است از شهرهای استان زیبا، بزرگ و سر سبز لرستان. این شهر مرکز شهرستان الیگودرز است. ۹۰۷۹۹ نفر جمعیت دارد. از نظر جمعیت  و به تبع آن وسعت بعد از خرم آباد، بروجرد، دورود و کوهدشت قرار می‌گیرد و مقام پنجمین شهر استان لرستان را به خود اختصاص می‌دهد.

این شهر دلکش در دامنۀ کوهستانی رشته کوه‌های زاگرس واقع شده است. در زمستان سرد است و بهار و تابستان معتدل و دل نواز. این شهر زیبا و بی همتا از شهرهای مرتفع و سردسیر ایران زمین محسوب می‌شود.

قدمت شهر الیگودرز

قدمت این شهر به ۷۰۰ سال پیش می‌رسد. یعنی چیزی حدود قرون ۷ و ۸ هجری قمری. این شهر خوش آب و هوا در گذشته چهار محلۀ ورزندان، مجیان، ده تیرانی و ده محمدرضا را داشت. اما امروزه این شهر توسعه یافته است و این مرزبندی تقریباً از میان رفته است. گفتنی است که این شهر آبی رنگ از سال ۱۳۳۹ در مجلس شورای اسلامی نماینده دارد.

جاذبه‌های گردشگری و جهان‌گردی الیگودرز

دریاچه گهر، الیگودرز، دورود
دریاچه گهر، الیگودرز، دورود

جاذبه‌های طبیعی

این شهر آبی رنگ، اماکن تفریحی و دیدنی بسیاری را در دل خود گنجانده است. یکی از مراکز تفریحی که در این شهر وجود دارد و ممکن است در برخی دیگر از شهرهای کشورم ایران وجود داشته باشد، اما نه در تمام شهرها، پیست اسکی است. اگر مشتاق اسکی هستید با اجاره سوئیت در الیگودرز به این شهر دُردانه سفر کنید و به پیست اسکی تمندر بروید. در این شهر کوهستانی لذت بی نظیر اسکی را تجربه کنید. یکی دیگر از شهرهای ایران زمین که پیست اسکی دارد زنجان است.

آبشار آب سفید
آبشار آب سفید

از جمله دیگر اماکن تفریحی این شهر عبارتند از: دهکده گردشگری سد حوضیان، آبشار آب‌ سفید، هفت چشمه روستای گشان، باغات و مناظر بکر گیلان، چشمه عسلی، مزراع بید. دشت لاله‌های واژگون زرد گشان، شکارگاه دره جری، دریاچه شط تمی، دریاچه سد خان آباد، چشمه آسار و سراب شاهمکان در منطقه شول‌آباد، رود و دریاچه سد حوضیان، رودخانه ماهیچال، طبیعت قالی کوه، رودخانه مور زری در بخش زلقی، غار تمندر، جنگلهای بلوط و گردو و سرچشمه دورک، گایکان، دره دورک، دشت لاله‌های واژگون در روستایدالانی، دره دایی، دره حیدر، کیگوران؛ روستای چقاگرگ که از قدیمی‌ترین روستاهای بربرود است و تپه خلیل خان آسترکی در آن قرار دارد.

آبشار برنجه در روستای پیر امام در شول آباد از توابع الیگودرز
آبشار برنجه در روستای پیر امام در شول آباد از توابع الیگودرز

با یک نگاه اجمالی به اسامی ذکر شده به حتم تأیید خواهید کرد که لقب شهر آبی رنگ برای این شهر بسیار شایسته است. مگر داریم شهری دیگر جز الیگودرز که این همه چشمه و رود و رودخانه و دریاچه داشته باشد!

جاذبه‌های تاریخی

این شهر زیبا و طبیعت بی نظیرش هر گردشگری را مفتون و شیفتۀ خود می‌کند. اما تمام جاذبۀ این شهر به همین جا ختم نمی‌شود. آنچه قلب طپنده را بیش از پیش به طپش وامی‌دارد وجود بقایای قلعۀ مندیش در شمال این شهر است. قلعه یا قلعت مندیش از مهم‌ترین بناهای دورۀ غزنویان است که در تاریخ بیهقی به کرات نام آن ذکر شده است. امیر مسعود غزنوی پس از نشستن بر تخت پادشاهی برادرش امیر محمد را در قلعت مندیش زندانی می‌کند. آن زمان قلعت مندیش در ناحیۀ غور بوده است. احتمالاً از پس تاریخ ناحیۀ غور دچار تقسیم و تغییر شده است.

البته تاریخ تنها در شمال این شهر خودنمایی نمی‌کند بلکه در جنوب شرقی و غربی آن نیز تپه‌های تاریخی قدمت خود را به رخ می‌کشند.

شهرت شهر الیگودرز

دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز
دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز

در کل، این شهر آبی به شهر آبشارها و لاله‌های واژگون شهرت دارد. میزبون همراهان همیشگی خود را به الیگودرز که در جاذبه‌های گردشگری و توریسم از بهترین شهرهای ایران زمین است دعوت می‌کند.

دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز
دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز

دارندگی‌ و برازندگی

صنایع دستی

صنایع دستی این شهر آبی و زیبا در کنار طبیعت جان فزایش تکمیل کنندۀ ثروت بی حد و حصر این خاک با شکوه است. از جمله هنرهای دستی این شهر عبارتند از: هنرهای دستی سرامیکی، قالی بافی، منبت کاری، سیم بافی، معرق‌کاری، گلیم بافی و جاجیم بافی.

گلیم دست باف
گلیم دست باف سوغات الیگودرز

معادن

این شهر در کنار طبیعت بی نظیر و هنرهای دستی بی مانند؛ دارای معادن سنگ مرمر، کبالت، منیزیم، گرانیت، چینی، کریستال، سرامیک و روی است.

محصولات محلی و سوغات

عسل و کشکِ محلی از محصولات عمده این شهرستان است. از این فراورده‌ها به عنوان سوغات الیگودرز یاد می‌شود. در این سفر مهیج سوغات را فراموش نکنید.

سفر به شهر الیگودرز

در سفر به این شهر آبی زیبا چند نکته را فراموش نکنید. اول اینکه حتماً پیش از سفر اقامتگاه مناسب خود را رزرو کنید. برای این امر میزبون همراه شما عزیزان جان خواهد بود. شما می‌توانید اجاره ویلا در الیگودرز را انتخاب کنید. دیگر اینکه حتماً چند لباس راحت با خود به همراه داشته باشید. البته از برداشتن لباس گرم مناسب و راحت هم غفلت نکنید ممکن است سرمای شبانه عیش ربیع سفر را به طیش خریف مبدل کند. از همۀ این موارد مهم‌تر اینکه تمام دغدغه‌های زندگی را در شهر و دیار خود رها کنید و با خیال آسوده به الیگودرز زیبا سفر کنید و تا می‌توانید از این طبیعت بی همتا لذت ببرید. سفر خوش.

بخش کوهسرخ؛ از جاذبه‌های گردشگری کاشمر

بخش کوهسرخ در استان پهناور و پر جاذبۀ خراسان رضوی واقع شده است. کوهسرخ یکی از چندین بخش شهرستان کاشمر است. شهر زیبا و دیدنی ریوش مرکز این بخش است. تنوع آب و هوایی، گونه‌های گیاهی به ویژه گیاهان دارویی و گونه‌های متفاوت جانوری و اقلیمی متفاوت باغستان‌ها چشمه‌سارها، بافت تاریخی و خانه‌های قدیمی گلی و مسقف با چوب و نی از جمله ویژگی‌هایی است که گردشگران را به این منطقۀ ییلاقی زیبا جذب می‌کند. میزبون که دغدغۀ معرفی ایران زیبا و دل نواز را دارد در این متن به معرفی این بهشت باشکوه می‌پردازد.

فاصلۀ کوهسرخ با مشهد

بخش کوهسرخ با مشهد ۲۲۲ کیلومتر فاصله دارد اگر از مسیر جاده‌ای و با ماشین سواری یا اتوبوس بخواهید به کوهسرخ بروید به دو روز زمان نیاز دارید. چون این فاصله در طی دو روز طی می‌شود. میزبون گردشگران خوش ذوق را به کوهسرخ چشم نواز دعوت می‌کند.

چرا کوهسرخ؟؟!

خاک سرخ در کوهسرخ
خاک سرخ در کوهسرخ

در مسیر جاده‌ای نیشابور به کوهسرخ که با عنوان منطقۀ کوهسرخ شناخته می‌شود رخسارۀ خاک سرخ رنگ است. رنگ سرخ خاک در این منطقه به دلیل وجود خاکی با ترکیبات آهن‌دار هماتیتی است. همان طور که می‌دانید چون آهن و هماتیت خود به رنگ سرخ هستند در هر ترکیبی که قرار بگیرند آن ترکیب را به رنگ سرخ درمی‌آورند. علت سرخی خون نیز وجود آهن است.

دهستان‌های بخش کوهسرخ

بخش کوهسرخ شامل سه دهستان است که عبارتند از: دهستان بررود، دهستان برکوه، دهستان تکاب (کاشمر).

دهستان بررود

دهستان بررود ۸ روستا دارد. این دهستان شامل روستاهای طرق، قراچه، کلاته پایین دره، کریز، پایین‏ دره، تجرود، خرو، بنده ‏قراء و کلاته‏ تیمور می‌شود. این روستاهای زیبا و سر سبز و دیدنی در مسیر و کنار رودخانه واقع شده‌اند. این رودخانه، ششطراز نام دارد. رودخانۀ ششطراز از ارتفاعات منطقه کوهسرخ منشعب شده است. ششطراز به منطقه کندر، که از توابع شهرستان خلیل آباد است، وارد می‌شود. در اصطلاح گویش کوهسرخی کنار را بَر ( به فتح ب و سکون ر ) می‌گویند. با توجه به گویش محلی کوهسرخی بر رود یعنی کنار رود شایسته‌ترین نام برای این دهستان خواهد بود.

روستای کریز کوهسرخ
روستای کریز کوهسرخ
روستای طرق کوهسرخ
روستای طرق کوهسرخ

دهستان برکوه

اما دهستان برکوه  ۱۲ روستا دارد. این دهستان شامل روستاهای مکی، کوشه نما، کوشه، نامق، ایور، تنورجه، موشک، تولا، علی‌آباد، بختیار، چلپو و اکبرآباد می‌شود. این روستاها که اتفاقاً بسیار زیبا و چشم نواز هم هستند در منطقه‌ای کوهپایه‌ای و در کنار ارتفاعات قرار گرفته‌اند. با توجه به گویش کوهسرخی و توضیحی که در بند قبل بیان شد بَر کوه مناسب‌ترین نام برای این دهستان زیباست.

دهستان تکاب

دهستان تکاب ۸ روستا دارد. این دهستان شامل روستاهای اوندر، دهمیان، توندر، قصون، خضربیگ، حضرآباد، داغی و سنجدک می‌شود.

ویژگی طبیعی بخش کوهسرخ

کوهسرخ زیبا، با خاک خاص، منحصر به فرد و سرخ زیبا و چشم نوازش، به علت آب و هوای دل انگیزی که دارد یکی از مناطق ییلاقی استان خراسان رضوی محسوب می‌شود. البته علاوه بر زیبایی و آب و هوای خوش، مزیتی دیگر نیز منحصر به این بخش پر جاذبه است. بخش کوهسرخ به دلیل کوهستانی بودن معادن بسیار مهم بی شماری دارد. از جملۀ این معادن ارزنده می‌توان به معادن طلا، مس، سنگ مرمر و … اشاره کرد.

محصولات طبیعی بخش کوهسرخ

بخش کوهسرخ جغرافیای خاص و منحصر به فرد خود را دارد. همین جغرافیای متفاوت سبب شده است بزرگ‌ترین بادامستان دیم ایران متعلق به این منطقه باشد.

محصولات زراعی و باغی

گیلاس
گیلاس

از مهم‌ترین محصولات زراعی و باغی کوهسرخ می‌توان خربزه، هندوانه، بادام، گردو، گیلاس، زردآلو، آلبالو، هلو، شلیل، گندم، جو، گوجه فرنگی، چغندرقند، شلغم، سنجد و … را نام برد.

آلبالو
آلبالو

محصولات کوهی و دارویی

از مهم‌ترین محصولات کوهی و دارویی کوهسرخ می‌توان ریواس، آنقوزه، ترنگبین یا ترنجبین، بنه، زیرۀ کوهی، آویشن، بومادران، گل گاوزبان، کنگر و … را نام برد.

محصولات دامی

از مهم‌ترین محصولات دامی کوهسرخ می‌توان دوغ و شیر و ماست محلی، روغن زرد گوسفندی، کشک و قروت را نام برد.

سفر به کوهسرخ

اگر از مسیر نیشابور به این منطقۀ ییلاقی دل انگیز روح نواز سفر کنید در راه می‌توانید امامزادگان اعظم سیدحمزه(ع) و سیدمرتضی(ع) را زیارت کنید. همچنین از تفرجگاه‌ها، ایستگاه‌ها و آلاچیق‌هایی که در جوار بستر رودخانه تنگل سنگ نسوه واقع شده، استفاده می‌کنید. به علاوه از هم‏جواری دو رشته‌ کوه و دره سر سبز و جاده‌ای که بر دامنۀ این کوه‌ها ایجاد شده، از زیبایی‌های کوهساران، لذت ببرید.

در ضمن در این مسیر پس از طی مسافت  ۳۵ کیلومتر به شهر ریوش خواهید رسید و  با ورودی زیبای رودخانه نابای روبرو خواهید شد. این ورودی که با رویش سپیدار در طرفین رودخانه، سایه‌سار خوبی را ایجاد کرده است، استراحت‌گاهی در آن تعبیه شده است که می‌تواند فضای مناسبی برای صرف یک چای داغ و یک پذیرایی با قُرمه گوسفندی یا چلوگوشت خوشمزه و سایر غذاهای محلی باشد.

سفر به این خطۀ سبز و پر جاذبه به سلامت. شک نکنید زندگی در خانه چوبی در دل روستا این سفر را به خاطرانگیزترین سفرهای ممکن تبدیل می‌کند.