نصف جهان، شهر شیخ بهایی، اصفهان باشکوه

نصف جهان، اصفهان، از شهرهای مهم ایران محسوب می‌شود. اهمیت این شهر تا به جایی می‌رسد که روز خاصی را به آن اختصاص داده‌اند. بهمن ماه سال ۱۳۸۳ برای اولین بار پیشنهاد گزینش روز اصفهان از سوی شاهین سپنتا مطرح شد.

البته در تعیین این روز خاص، برای این شهر دل‌نواز، اختلافاتی هم وجود دارد. شهرداری اصفهان می‌گوید سوم اردیبهشت ماه مناسب است در حالی که اصفهان شناسان می‌گویند یکم آذر روز مناسبی است. هر کدام هم دلایل خاص خودشان را دارند.

اصفهان شناسان

اصفهان شناسان می‌گویند: نگارۀ تاریخی منقوش بر کاشی‌کاری‌های سر در قیصریه اصفهان با اقتباس از صورت فلکی برج قوس (آذر ماه) طراحی شده است. به علاوه، از شواهد پیداست که زایچۀ شهر اصفهان در آذر ماه یا همان برج قوس است.

قوس، نماد اصفهان
قوس، نماد اصفهان

شهرداری اصفهان

شهرداری اصفهان روز ولادت شیخ بهایی، یعنی سوم اردیبهشت ماه را برای اختصاص یافتن به روز اصفهان تعیین کرده است. بر این اساس یک هفته، یعنی از سوم اردیبهشت تا نهم اردیبهشت به نام اصفهان و هفتۀ نکوداشت اصفهان تخصیص یافته است.

ایدان - ارگ شیخ بهایی در نجف آباد اصفهان
ایدان – ارگ شیخ بهایی در نجف آباد اصفهان

جشن به رنگ اصفهان

حاصل تلاش اصفهان شناسان و شهرداری اصفهان مراسم نکوداشتی است که هر ساله در نصف جهان برگزار می‌شود. در این مراسم باشکوه، نمایش‌های تاریخی، مسابقات ورزشی، رونمایی از آخرین انتشارات در حوزۀ اصفهان و از این قبیل برنامه‌ها اجرا می‌گردد.

نماد جانوری برای اصفهان

نصف جهان زیبا آن‌قدر شکوه و عظمت دارد که مستحق روزی خاص و جشنی خاص و نمادی خاص فقط برای خودش باشد. شاهین سپنتا که یکی از فعالان زیست‌محیطی این شهر است در سال ۱۳۹۳ قوچ و میش اصفهان با نام علمی Ovis orientalis isphahanica را به عنوان نماد جانوری شهر اصفهان پیشنهاد داد.

قوچ، نماد جانوری اصفهان
قوچ، نماد جانوری اصفهان

البته لازم به ذکر است که  قوچ و میش اصفهانی که در همه مجامع علمی جهان به نام شهر تاریخی اصفهان شناخته می‌شود طبق اعلام اتحادیه جهانی حفاظت از محیط زیست (IUCN) در فهرست گونه‌های آسیب‌پذیر (VU: Vulnerable) قرار دارد. پس بر این اساس این انتخاب بسیار هوشمندانه صورت گرفته است.

در مورد این حیوان باید گفت: زیستگاه این زیرگونه خاص در فلات مرکزی ایران در مناطق تپه ماهوری و کوهپایه‌های استان اصفهان به ویژه پارک ملی و پناهگاه حیات وحش قمشلو، پارک ملی و پناهگاه حیات وحش کلاه قاضی و پناهگاه حیات وحش موته در شمال استان اصفهان است.

قوچ، نماد جانوری اصفهان
قوچ، نماد جانوری اصفهان

متأسفانه، تاخت و تاز شکارچی‌ها و شکار بامجوز و بدون مجوز سبب شده این زیر گونۀ آسیب‌پذیر در فهرست قرمز قرار بگیرد. علاوه بر این، چرای بیش از حد دام، تصرف و تغییر کاربری اراضی، فعالیت نیروهای نظامی در داخل منطقه و عبور کنار گذر غربی اصفهان و شهرک‌های صنعتی واقع در شمال و شرق پناهگاه حیات وحش قمشلو، تهدیدی جدی برای ادامۀ حیات این زیر گونۀ منحصر به فرد به شمار می‌آید. زیرا، به این ترتیب، زیستگاه این زیر گونه از او دریغ شده است.

اصفهان ارزشمند

قدر و منزلت اصفهان، چه بر اساس موقعیت جغرافیایی، چه از لحاظ پیشینۀ تاریخی حائز توجهی درخور به این شهر ارزشمند هست. این شهر بزرگ در مرکز فلات ایران واقع شده است و اصلاً موقعیت مرکزی این شهر در ایران سبب شد شاه عباس صفوی، پایتخت ایران را از قزوین به اصفهان منتقل کند. پیشینۀ تاریخی گران‌بار نیز سبب شده آثار و بناهای تاریخی متعدد، متنوع و بی‌نظیری در این شهر وجود داشته باشند.

اما از هرچه بگذریم، سخن دوست خوش‌تر است. آنچه علاوه بر تمام ویژگی‌های منحصر به فرد این شهر رنگ و جلایی وصف‌ناپذیر به نصف جهان باشکوه می‌بخشد، مردمان خون گرم و مهربان و مهمان‌نوازش است. باید به اصفهان سفر کنید و با مردمش زندگی کنید. همنشینی با مردم مهربان نصف جهان موهبتی است که نصیب مهمانان اصفهان می‌شود.

سفر به نصف جهان

اگر به اصفهان سفر کنید، واقعاً به نصف جهان سفر کرده‌اید. اصفهان شهری است که تا حدی از حوادث تلخ تاریخ در امان مانده اما زیبایی‌های تاریخ را تا توانسته در خود گرد آورده است. اگر دوست دارید زیبایی‌های تاریخ را ببینید به اصفهان سفر کنید. اگر دوست دارید مهربانی عمیق ایرانی را حس کنید باز هم به اصفهان سفر کنید. سخن آخر؛ اگر دوست دارید از دست‌آوردهای هر سالۀ اصفهان با خبر شوید سعی کنید در جشن به رنگ اصفهان حضور یابید.

برای سفر به اصفهان نگران اقامتگاه نباشید. میزبون، در نصف جهان همراه شما هست و تمام تلاش خود را دارد که در کمال آسایش و آرامش نصف جهان را تفرّج کنید. کافیست با توجه با سلایق و علایق خود اجاره منزل مبله در اصفهان یا اجاره سوئیت در اصفهان یا حتی اجاره روزانه آپارتمان در اصفهان را انتخاب کنید.

اِصفَهان؛ نصف جهان، سومین شهر بزرگ ایران

اِصفَهان، شهر تاریخی ایران، در مرکز کشور عزیزمان واقع شده است. این شهر زیبا و بزرگ، از حیث وسعت و جمعیت، سومین شهر ایران است. اصفهان در بین سال‌های ۱۰۵۰ تا ۱۷۲۲ میلادی یعنی در دوران حکومت صفویان پایتخت ایران بود.

معماری زیبای اسلامی، پل‌های سرپوشیده، مسجدها و مناره‌های منحصر به فرد، اصفهان دل‌نواز را در جهان شهره کرده است. بسیاری از این بناهایِ تاریخیِ سرد و گرم چشیدۀ روزگار در یونسکو به ثبت رسیده‌اند.

در واقع نام‌آوری اصفهان به قدری گسترش یافته که این شهر پر خاطره نصف جهان لقب گرفت است. لازم به ذکر است که اصفهان و رشت در آذر ۱۳۹۴ (دسامبر ۲۰۱۵) به عنوان نخستین شهرهای ایران، به شبکۀ شهرهای خلاق جهان زیر نظر یونسکو پیوستند. شهر خلاق شهری است که از نوآوری و توانمندی‌های شهروندان در توسعۀ پایدار شهری بهره بَرَد.

جاذبه‌های گردشگری تاریخی اصفهان

آثار تاریخی و هنری بسیاری در این شهر بزرگ وجود دارد. به همین دلیل هر ساله تعداد زیادی از توریست‌های خارجی به این شهر سفر می‌کنند. چون تماشای این آثار بزرگ را نمی‌توان از دست داد.

مسجد جامع

از جمله بناهای تاریخی و دیدنی عبارتند از: میدان نقش جهان، مسجد شاه، سی و سه پل، پل خواجو، پل مارنان، مسجد جامع، مسجد سید، مسجد شیخ لطف الله، منار جنبان، برج کبوتر خانه، گذر چهار باغ عباسی، میدان عتیق، کاخ چهل ستون، آتشگاه اصفهان، کاخ عالی قاپو، کاخ هشت بهشت، کلیسای وانک، حمام علینقی آقا، مدرسه چهار باغ و هتل عباسی.

منارجنبان

مقامات میراث فرهنگی استان اصفهان معتقدند بیش از ۲۲ هزار جاذبه تاریخی و فرهنگی ارزشمند در این استان وجود دارد. فریدون الهیاری، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان اظهار کرده است که  ۱۷۶۵ اثر تاریخی در استان اصفهان به ثبت ملی رسیده است.

بر این اساس اصفهان واقعاً به قدر نصف جهان بار سنگینی از تاریخ ایران زمین را بر دوش خود حمل می‌کند.

پیشینۀ تاریخی اصفهان

در گذشته نیز اصفهان در مرکز فلات ایران قرار داشت. در دوران پیش از اسلام گرانیگاه شاهان هخامنشی و ساسانی قلمرو غربی و به ویژه میان‌رودان بود. به همین علت گویی مرکز فلات ایران، که اصفهان در آن واقع بوده، مورد توجه این دودمان‌ها قرار نمی‌گرفته است.

در طول تاریخ، در محل فعلی اصفهان، می‌توان ردّپای شهرهای مختلف با نام‌ها و مردمانی گوناگون را دید.

جیِ باستانی

بنای اصفهان را به طهمورث، سومین پادشاه از سلسله پیشدادیان نسبت داده‌اند. پیشدادیان پیش از کیانیان بر ایران حکومت می‌کرده‌اند و بر اساس متن شاهنامه اولین حاکمان ایران زمین هستند. این شهر محلِ تقاطعِ راه‌های عمده و اقامتگاهِ سلطنتی پادشاهانِ هخامنشی نیز بوده‌است. استرابون، جغرافی‌دان یونانی، اصفهان را  مرکز کشور ایران خوانده است.

دورانِ ساسانیان

در دوران ساسانیان به دستور یزدگرد اول یک پادگان نظامی احتیاطی برای آموزش و اعزام نیروی کمکی در این منطقه احداث گردید. احتمالاً نام اسپهان (به معنی جایگاه ارتش) از روزگار ساسانیان به بعد جایگزین نام گی یا جی شده‌ است. اسپهان چون منطقۀ ولیعهد نشین ساسانیان بود، نسبت به شهرهای ایران آن زمان امتیاز ویژه‌ای داشت. اسپهان در آن زمان، قلمرو اعضای هفت خانواده بزرگ ایرانی صاحب نفوذ در پادشاهی بود.

اصفهان در سده‌های نخست دوران اسلامی

منابع، در سده‌های آغازین دوران اسلامی، از دو شهر نام می‌برند که هر دو در محل فعلی اصفهان بوده‌اند؛ شهری به نام جی و شهری به نام یهودیه. در سال ۲۳ هجری قمری اسپهان به دست اعراب تصرف شد. این شهر نیز مثل سایر ممالک دیگر ایران تا آغاز سدۀ چهارم هجری تحت سلطۀ اعراب بود. در زمان خلیفه منصور عباسی در دهکدۀ خشینان کاخی بنا شد. بارویی به گرد اصفهان کشیده شد. بنا شدن این کاخ و بارو، خشینان را به جویباره پیوند داد.

مزارع اطراف اصفهان در نزدیکی فولادشهر

ناصر خسرو قبادیانی در سال ۴۴۴ هجری قمری به اسپهان یا اصفهان سفر می‌کند و در مورد این شهر می‌گوید: اصفهان شهری است بر هامون نهاده، آب و هوایی خوش دارد و هر جا که ده گز چاه فرو برند، آبی سرد و خوش بیرون آید و شهر دیواری حصین بلند دارد. در شهر جوی‌های آب روان و بناهای نیکو و مرتفع و در میان شهر مسجد آدینه بزرگ نیکو و بارویِ شهر را گفتند سه فرسنگ و نیم است.

دوره صفوی

شاید بتوان گفت مهم‌ترین دوران تاریخ اصفهان دورۀ صفویه است. در این دوران اصفهان پایتخت بوده است و رونق فراوانی داشته است. شاه عباس صفوی در سال ۱۰۰۶ پایتخت ایران را از قزوین به اصفهان منتقل کرد. موقعیت مرکزی اصفهان و دوری آن از مرزها، کاهش قدرت قزلباش‌ها و همچنین بهبود تجارت از دلایل این انتقال است.

چهل ستون دوره صفوی

مسجدها، آب‌انبارها و کاروانسراهایی که امروزه به عنوان آثار تاریخی مورد توجه مردم سراسر جهان قرار می‌گیرند حاصل همین انتقال هستند. به علاوه مرد بزرگی چون شیخ بهایی در این دوران در اصفهان زندگی می‌کرده است. این مرد بزرگ و عالم و فاضل در این شهر شبکه‌های کامل ارتباطی و  آبیاری ایجاد کرد. همچنین شهر بازرگانی نجف آباد را در چند کیلومتری غرب اصفهان بنیاد نهاد. نجف آباد برای تهیۀ آذوقۀ شهر، زیر بنای زراعی استواری محسوب می‌شد.

اصفهان در روزگار شاه عباس اول تا مرگ شاه عباس دوم سر آمد تمام شهرهای خاور زمین بود. در آن روزگار، با اضافه شدن کوه‌های چهارگانهٔ (عباس‌آباد، جلفا، گبرآباد و اسپهان) پایتخت صفوی از قسطنطنیه هم بزرگ‌تر بود. این شهر باشکوه در آن روزگار ۱۳۷ کاخ، ۱۶۲ مسجد، ۴۸ مدرسه، ۲۷۳ حمام و ۱۲ گورستان داشت.

سفر به اصفهان

اصفهان شهر تاریخ و خاطره است. برای سفر به این شهر باشکوه نگران اقامتگاه نباشید. میزبون، در اصفهان، میزبان شماست. شما می‌توانید با اجاره منزل مبله در اصفهان یا اجاره سوئیت در اصفهان یا اجاره روزانه خانه در اصفهان، هر مدت که مایل بودید، مهمان بهترین میزبانان جهان، یعنی مردم مهربان و خونگرم نصف جهان باشید.