الیگودرز؛ شهر آبشارها و لاله‌های واژگون در استان لرستان

الیگودرز شهری است از شهرهای استان زیبا، بزرگ و سر سبز لرستان. این شهر مرکز شهرستان الیگودرز است. ۹۰۷۹۹ نفر جمعیت دارد. از نظر جمعیت  و به تبع آن وسعت بعد از خرم آباد، بروجرد، دورود و کوهدشت قرار می‌گیرد و مقام پنجمین شهر استان لرستان را به خود اختصاص می‌دهد.

این شهر دلکش در دامنۀ کوهستانی رشته کوه‌های زاگرس واقع شده است. در زمستان سرد است و بهار و تابستان معتدل و دل نواز. این شهر زیبا و بی همتا از شهرهای مرتفع و سردسیر ایران زمین محسوب می‌شود.

قدمت شهر الیگودرز

قدمت این شهر به ۷۰۰ سال پیش می‌رسد. یعنی چیزی حدود قرون ۷ و ۸ هجری قمری. این شهر خوش آب و هوا در گذشته چهار محلۀ ورزندان، مجیان، ده تیرانی و ده محمدرضا را داشت. اما امروزه این شهر توسعه یافته است و این مرزبندی تقریباً از میان رفته است. گفتنی است که این شهر آبی رنگ از سال ۱۳۳۹ در مجلس شورای اسلامی نماینده دارد.

جاذبه‌های گردشگری و جهان‌گردی الیگودرز

دریاچه گهر، الیگودرز، دورود
دریاچه گهر، الیگودرز، دورود

جاذبه‌های طبیعی

این شهر آبی رنگ، اماکن تفریحی و دیدنی بسیاری را در دل خود گنجانده است. یکی از مراکز تفریحی که در این شهر وجود دارد و ممکن است در برخی دیگر از شهرهای کشورم ایران وجود داشته باشد، اما نه در تمام شهرها، پیست اسکی است. اگر مشتاق اسکی هستید با اجاره سوئیت در الیگودرز به این شهر دُردانه سفر کنید و به پیست اسکی تمندر بروید. در این شهر کوهستانی لذت بی نظیر اسکی را تجربه کنید. یکی دیگر از شهرهای ایران زمین که پیست اسکی دارد زنجان است.

آبشار آب سفید
آبشار آب سفید

از جمله دیگر اماکن تفریحی این شهر عبارتند از: دهکده گردشگری سد حوضیان، آبشار آب‌ سفید، هفت چشمه روستای گشان، باغات و مناظر بکر گیلان، چشمه عسلی، مزراع بید. دشت لاله‌های واژگون زرد گشان، شکارگاه دره جری، دریاچه شط تمی، دریاچه سد خان آباد، چشمه آسار و سراب شاهمکان در منطقه شول‌آباد، رود و دریاچه سد حوضیان، رودخانه ماهیچال، طبیعت قالی کوه، رودخانه مور زری در بخش زلقی، غار تمندر، جنگلهای بلوط و گردو و سرچشمه دورک، گایکان، دره دورک، دشت لاله‌های واژگون در روستایدالانی، دره دایی، دره حیدر، کیگوران؛ روستای چقاگرگ که از قدیمی‌ترین روستاهای بربرود است و تپه خلیل خان آسترکی در آن قرار دارد.

آبشار برنجه در روستای پیر امام در شول آباد از توابع الیگودرز
آبشار برنجه در روستای پیر امام در شول آباد از توابع الیگودرز

با یک نگاه اجمالی به اسامی ذکر شده به حتم تأیید خواهید کرد که لقب شهر آبی رنگ برای این شهر بسیار شایسته است. مگر داریم شهری دیگر جز الیگودرز که این همه چشمه و رود و رودخانه و دریاچه داشته باشد!

جاذبه‌های تاریخی

این شهر زیبا و طبیعت بی نظیرش هر گردشگری را مفتون و شیفتۀ خود می‌کند. اما تمام جاذبۀ این شهر به همین جا ختم نمی‌شود. آنچه قلب طپنده را بیش از پیش به طپش وامی‌دارد وجود بقایای قلعۀ مندیش در شمال این شهر است. قلعه یا قلعت مندیش از مهم‌ترین بناهای دورۀ غزنویان است که در تاریخ بیهقی به کرات نام آن ذکر شده است. امیر مسعود غزنوی پس از نشستن بر تخت پادشاهی برادرش امیر محمد را در قلعت مندیش زندانی می‌کند. آن زمان قلعت مندیش در ناحیۀ غور بوده است. احتمالاً از پس تاریخ ناحیۀ غور دچار تقسیم و تغییر شده است.

البته تاریخ تنها در شمال این شهر خودنمایی نمی‌کند بلکه در جنوب شرقی و غربی آن نیز تپه‌های تاریخی قدمت خود را به رخ می‌کشند.

شهرت شهر الیگودرز

دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز
دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز

در کل، این شهر آبی به شهر آبشارها و لاله‌های واژگون شهرت دارد. میزبون همراهان همیشگی خود را به الیگودرز که در جاذبه‌های گردشگری و توریسم از بهترین شهرهای ایران زمین است دعوت می‌کند.

دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز
دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز

دارندگی‌ و برازندگی

صنایع دستی

صنایع دستی این شهر آبی و زیبا در کنار طبیعت جان فزایش تکمیل کنندۀ ثروت بی حد و حصر این خاک با شکوه است. از جمله هنرهای دستی این شهر عبارتند از: هنرهای دستی سرامیکی، قالی بافی، منبت کاری، سیم بافی، معرق‌کاری، گلیم بافی و جاجیم بافی.

گلیم دست باف
گلیم دست باف سوغات الیگودرز

معادن

این شهر در کنار طبیعت بی نظیر و هنرهای دستی بی مانند؛ دارای معادن سنگ مرمر، کبالت، منیزیم، گرانیت، چینی، کریستال، سرامیک و روی است.

محصولات محلی و سوغات

عسل و کشکِ محلی از محصولات عمده این شهرستان است. از این فراورده‌ها به عنوان سوغات الیگودرز یاد می‌شود. در این سفر مهیج سوغات را فراموش نکنید.

سفر به شهر الیگودرز

در سفر به این شهر آبی زیبا چند نکته را فراموش نکنید. اول اینکه حتماً پیش از سفر اقامتگاه مناسب خود را رزرو کنید. برای این امر میزبون همراه شما عزیزان جان خواهد بود. شما می‌توانید اجاره ویلا در الیگودرز را انتخاب کنید. دیگر اینکه حتماً چند لباس راحت با خود به همراه داشته باشید. البته از برداشتن لباس گرم مناسب و راحت هم غفلت نکنید ممکن است سرمای شبانه عیش ربیع سفر را به طیش خریف مبدل کند. از همۀ این موارد مهم‌تر اینکه تمام دغدغه‌های زندگی را در شهر و دیار خود رها کنید و با خیال آسوده به الیگودرز زیبا سفر کنید و تا می‌توانید از این طبیعت بی همتا لذت ببرید. سفر خوش.

تهران؛ شهر کهن، پایتخت امروز ایران زیبا و سربلند

تهران، کلان شهری پرجمعیت و بزرگ است. از نظر جمعیت دومین کلان شهر خاورمیانه و بیست و چهارمین شهر جهان است. این کلان شهر بزرگ ۸٬۶۹۳٬۷۰۶ تن جمعیت دارد.

تهران اقلیمی دو گانه دارد. این کلان شهر دو ناحیۀ دشتی و کوه‌پایه‌ای دارد. تهران در کوه‌پایۀ رشته کوه البرز قرار گرفته است. امروزه پهنۀ آن تا ارتفاع ۹۰۰ تا ۱۸۰۰ متری از سطح دریا امتداد یافته است. از نظر آب و هوا این شهر نیمه خشک است. می‌توان گفت بیشینۀ باران آن در فصل زمستان است. کم باران ترین فصل برای این شهر تابستان است.

تهران قدیم

تهران پیشینه‌ای طولانی دارد. هم‌چون سایر شهرهای ایران زمین که از ایام دور زیسته‌اند و اقوام مختلف را به خود دیده‌اند. باستان‌شناسان زندگی در این منطقه از خاک ایران را تا دوران نوسنگی  ردیابی کرده‌اند.

در سال ۱۳۹۳، اسکلت یک انسان در منطقهٔ مولوی تهران، متعلق به حدود ۷٬۰۰۰ سال پیش پیدا شد. در سال ۱۳۹۴ نیز یک اسکلت دیگر به همراه ابزارهای سنگی در نزدیکی همان محل یافت شد. میزبون پیشینۀ این شهر باشکوه را می‌گوید تا بیشتر قدر دان این خاک سربلند باشیم.

در برخی متون فارسی کهن، نوشته‌های پارسیگ، ری به عنوان زادگاه زرتشت معرفی شده‌است. همچنین در درگیری میان داریوش سوم و اسکندر مقدونی، اسکندر و سپاهیانش برای چند روز در این منطقه توقف داشته‌اند.

ری در جنوب تهران
ری در جنوب تهران

در تاریخ بیهقی نیز امیر مسعود غزنوی در ری توقف می‌کند. مردم ری حکومت او را به طوع و رغبت می‌پذیرند. حسن سلیمان فرمان‌روایی موقت شهر را بر عهده می‌گیرد. اهالی ری به سرداری حسن سلیمان ضرب شستی به دشمنان نشان می‌دهند و بیگانگان را از ری می‌رانند.

باروی ری
باروی ری

حملۀ مغول به ایران، خسارات بسیاری بر این خاک و بوم وارد کرد. ری نیز از این آسیب و خسارت مبرّا نبود. در اوایل قرن هفتم بر اثر حملهٔ چند بارهٔ مغول‌ها به ری بسیاری از مردم این شهر اصیل کشته شدند. به این حملۀ خانمان بر انداز رخدادهایی همانند زلزله را نیز اضافه کنید. ایران پاک من، وطن من، چه رنج‌ها که نکشیده‌ای و چه غم‌ها که ندیده‌ای.

ری که از شهرهای پرآوازهٔ آن دوران بود، ویران گشت. بسیاری از مردم این شهر کشته شدند. گروه‌هایی از آن‌ها نیز به دیگر نقاط پناه بردند. ری از هم پاشید. اما زندگی از جریان نیفتاد. مردم ری به اطراف پناه بردند. تهران یکی از محل‌هایی بود که پناهگاه مردم ری شد. این پناه گرفتن در کنار انتقال دانش، ساخت‌ و ساز، تجارت و ورود بزرگ مردان و بزرگ زنان ری به تهران، توانست آغاز فصل تازه‌ای برای پیشرفت این شهر باشد.

پیش از پایتخت شدن تهران

در دوران صفوی، تهران اهمیت بسیار پیدا کرد. در سال ۹۳۳، شاه تهماسب صفوی دستور داد حصاری با چهار دروازه و ۱۱۴ برج را در این شهر بسازند. این کار برای پشتیبانی از پایتخت آن زمان کشور، یعنی قزوین انجام شد. اما باعث شد این شهر بیش از پیش اهمیت بیابد. پس از این نیز ساختمان‌های مهم بسیاری در این شهر ساخته شد.

از جمله بناهایی نظیر حمام، تکیه و مدرسهٔ خانم به دستور مهین‌بانو، خواهر شاه تهماسب. از دیگر رخدادهای مهم آن دوران، ساخت بازاری برای این شهر بود که پس از ساخت حصار انجام شد. همچنین انتصاب بیگلربیگی که به دستور شاه عباس صفوی برای بلوک این شهر صورت گرفت بیش از پیش بر اهمیت این شهر افزود.

دروازه دولت، تهران قدیم
دروازه دولت، تهران قدیم

اما روزگار خوش این شهر به پایان رسید. صفویان سرنگون شدند و این شهر به دست افغان‌ها افتاد. بار دیگر این شهر درد کشیده به خاک و خون کشیده شد و مرکز رخدادها و توجه‌ها قرار گرفت. نادرشاه افشار تهران را از افغان‌ها خالی کرد و پسرش، رضا قلی میرزا را حکمران این شهر قرار داد.

حکم‌رانی پسر پادشاه بر این شهر نشان از اهمیت تهران در آن زمان داشت. پیشینهٔ محله‌هایی نظیر چاله‌میدان و عودلاجان به این دوران برمی‌گردد. اگر قصد سفر به این شهر پر خاطره را دارید می‌توانید قبل از حرکت با اجاره خانه در تهران اقامتگاه خود را رزرو کنید.

محله های قدیم تهران؛ سنگلاج، چاله میدان، عودلاجان
محله های قدیم تهران؛ سنگلاج، چاله میدان، عودلاجان

شاید به علت موقعیت جغرافیایی این شهر بود که پس از صفویان بارها محل اقامت افراد مهم حکومتی شد. همین اقامت‌های افراد حکومتی در این شهر باعث شد در سال ۱۱۳۹ بیشتر هم مورد توجه قرار بگیرد. اولین قدم‌ها برای پایتخت شدن این شهر توسط کریم‌خان زند برداشته شد. او برای مدت کوتاهی تهران را به عنوان پایتخت انتخاب کرد. اما دیری نپایید و در نهایت به دلایل اقلیمی و زیست‌محیطی، یا شاید موقعیت جغرافیایی پایتخت ایران را به شیراز منتقل کرد.

پایتخت شدن تهران

تهران از بالای حصار ناصری _ دوره قاجار
تهران از بالای حصار ناصری _ دوره قاجار

آقا محمدخان قاجار، بنیان‌گذار پادشاهی قاجار که پس از بارها تلاش موفق شد این شهر را تصرف کند. در نوروز سال ۱۱۶۵، پس از سال‌ها جنگ با خاندان زند و مدعیان پادشاهی، آقا محمد خان قاجار پیروز شد و این شهر را پایتخت خواند. در آن زمان جمعیت این شهر که حالا دیگر پایتخت بود از بیست هزار تن فراتر نمی‌رفت و نیمی از این شهر باغ و بستان بود.

میدان ارگ تهران در زمان قاجار
میدان ارگ تهران در زمان قاجار

سفر به تهران

در سفر به پایتخت کشور عزیزمان ایران دیدنی‌های بسیاری خواهید دید. این شهر اصیل، وسیع و پر جمعیت با تنوع بافت شهری و حضور اقوام مختلف ایرانی، هر ساله پذیرای گردشگران بسیاری از سراسر ایران و سراسر جهان است. با اجاره آپارتمان در تهران پیش از قدم گذاشتن در راه دغدغۀ اقامتگاه را تسلّی دهید.

در دایره‌ای کآمدن و رفتن ماست، آن را نه بدایت نه نهایت پیداست

حجةالحق، حکیم ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری، از حکما، ریاضی‌دانان و شعرای بزرگ ایران در اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم است.

خیام رباعیات خود را بر مبنای تفکر فلسفی که داشت سروده است. غرض او از شعر سرودن کسب درآمد و شهرت نبود. به همین خاطر در زمان حیاتش به عنوان شاعر شناخته نمی‌شد. او در زمان حیاتش به عنوان حکیم و فیلسوف شناخته می‌شد. اما بعدها که رباعیات لطیفش شناخته شد و شهرتی حاصل کرد، نام خیام در شمار شاعران آمد. تاریخ دقیق ولادت خیام در منابع ذکر نشده است. همچنین در مورد تاریخ دقیق وفات او اختلاف نظر وجود دارد. برخی منابع سال ۵۰۶ را برای وفات او ذکر کرده‌اند و برخی دیگر سال ۵۱۷ را. (منبع: تاریخ ادبیات ایران، تألیف دکتر ذبیح‌ا.. صفا)

از رباعیات او:

بر شاخ امید اگر بری یافتمی

هم رشتۀ خویش را سری یافتمی

تا چند ز تنگنای زندان وجود

ای کاش سوی عدم دری یافتمی

تندیس خیام – عکس از مهتا

جایگاه خیام در جهان

ادوارد فیتزجرالد، فردی است که نسخۀ خطی رباعیات خیام را دید و به ترجمۀ آن پرداخت. کاری که او انجام داد به هیچ وجه کار ساده‌ای نبود. زیرا اول اینکه خوانش متن از روی نسخ خطی کار ساده‌ای نیست. دیگر اینکه ترجمۀ اشعار خیام کاری بس دشوار و طاقت فرساست. زیرا اشعار خیام بسیار پیچیده هستند. فهم اشعار خیام حتی برای فارسی زبانان و آشنا به فرهنگ پارسی دشوار است. فیتزجرالد نه تنها توانسته است پیچیدگی رباعیات را درک کند بلکه توانسته است این مفاهیم پیچیده را به زبان خودش منتقل کند.

فیتزجرالد خیام را به جهانیان شناساند. او نام این حکیم شاعر را در کنار هومر، شکسپیر، دانته و گوته قرار داد. خیام بر ادبیات غرب از مارک تواین گرفته تا تی.اس.الیوت تأثیر گذاشت. او نماد فلسفۀ شرق و شاعر محبوب روشنفکران شد.

تندیس چهار دانشمند ایرانی – عکس از وب‌گردی

دولت جمهوری اسلامی ایران در ژوئن ۲۰۰۹ مجسمه‌ای چهارتاقی با ترکیبی از سبک‌های معماری و تزئینات هخامنشی و اسلامی به دفتر سازمان ملل متحد در وین هدیه داد. چهار مجسمه از چهار فیلسوف ایرانی: خیام، ابوریحان بیرونی، زکریا رازی و ابوعلی سینا در این چهارتاقی قرار دارد. خیام در فلسفه تالی ابوعلی سینا خوانده می‌شود.

آرامگاه خیام

آرامگاه خیام
آرامگاه خیام – عکس از ماندانا فرد

گشایش آرامگاه عمر خیام در ۲ آوریل ۱۹۶۳م یعنی ۱۲ فروردین ۱۳۴۲ اتفاق افتاد. طراح بنای آرامگاه، هوشنگ سیحون است. ساخت آرامگاه در ۶ شهریور ۱۳۴۱ پایان یافت. طرح بنا برگرفته از زندگی، زمانه و اندیشه‌های عمر خیام است که بر ریاضی‌دان، اخترشناس و شاعر بودنِ خیام استوار است. سازه‌های پیرامون آرامگاه، بر پیشهٔ پدری خیام دلالت دارد. پدر خیام پیشۀ خیمه‌دوزی داشته است.

عکس از محمد زائرنیا

این بنا ۲۲ متر بلندا دارد. پیکربندی‌اش بتنی با هستهٔ فلزی است. آرامگاه خیام هم‌جوار با مسجد و آرامگاه امام‌زاده محمد محروق است. هر سه بنا در باغی در حومۀ شهر نیشابور واقع شده‌اند.

آرامگاه خیام: مروارید نیشابور

امکان ندارد گردشگران به نیشابور سفر کنند و آرامگاه خیام را از یاد ببرند. خیام در نیشابور به دنیا آمد، در نیشابور زندگی کرد و در نیشابور دار فانی را وداع گفت. البته در زمان او محلی که هم‌اکنون آرامگاه اوست شادیاخ نیشابور نام داشته که در نیم فرسخی نیشابور بوده است. در تاریخ بیهقی از شادیاخ نیشابور به طور مفصل یاد شده است.

عکس از حامد میرحسینی

آرامگاه در جنوب شرقی شهر نیشابور و در انتهای خیابان خیام واقع شده است. مجموعۀ خیام، موزه، کتابخانه و مهمانخانه دارد.

آرامگاه خیام
عکس از ماندانا فرد – آرامگاه خیام

از زمان درگذشت خیام که سال دقیق آن مشخص نیست و به طور تقریبی می‌توان از ۵۰۶ تا ۵۳۰ یا ۵۲۶ را در نظر گرفت تا سال ۱۳۳۵، بنای آرامگاه این حکیمِ فیلسوفِ شاعرِ فاضل، خرابه‌ای بیش نبود. در واقع پس از گشایش آرامگاه فردوسی حکیم بود که آرامگاه خیام مورد توجه قرار گرفت. فراخواندگان مراسم گشایش که در راه از آرامگاه مخروبۀ خیام می‌گذشتند باعث ساخت بنای آرامگاه شدند.

مهندس هوشنگ سیحون به همراهی حسین جودت مسئولیت ساخت این بنا را به عهده گرفت. در سال ۱۳۳۸ ساخت آرامگاه آغاز شد و در سال ۱۳۴۱ کار ساختمان آرامگاه به پایان رسید. مقبره و استخوان بندی اصلی آن فلزی و در پوشش بتنی مُحاط است.

بازدید از آرامگاه خیام

شعرای قدیم و اصیل ایرانی برای تمام جهانیان شناخته شده هستند. افرادی که در کشورهایی خیلی دور از ایران عزیز و سربلند ما زندگی می‌کنند اشعار بزرگان ادب پارسی را می‌خوانند، می‌شنوند و به آن دل می‌بازند. باعث غرور و افتخار است که بدانید از رادیو، تلویزیون و رسانه‌های جمعی کشورهای دیگر مثلاً ژاپن رباعیات خیام پخش می‌شود. از یک دختر جوان ژاپنی پرسیدم چرا ادبیات فارسی می‌خوانی؟ گفت از رادیو رباعیات خیام را شنیده است و عاشق ادبیات فارسی شده است.

بر ما که ایرانی هستیم واجب است که بزرگان سرزمین‌مان که افتخار ایران زمین هستند را پاس بداریم. به نیشابور، این شهر تاریخی و پر خاطره سفر کنید. از آرامگاه خیام دیدن کنید. خیام را بهتر بشناسید و شاهکار دست هوشنگ سیحون را از نزدیک با دقت ببینید. نگران اقامتگاه نباشید میزبون در نیشابور آسایش شما را فراهم خواهد کرد. شما می‌توانید با اجاره سوئیت در نیشابور در کمال آسایش نیشابور را سیاحت کنید.