اگر آب دندان بود میزبان؛ در آن شهر خرم دو هفته بمان

میزبان خوب گلی است از گل‌های بهشت. همیشه شنیده‌ایم و به حتم بعد از این نیز خواهیم شنید که حرف حق را باید از قدیمی‌ها شنید. چرا؟ چون قدیمی‌ها چندین و چند پیراهن بیشتر از ما پاره کرده‌اند و در جهان گشته‌اند و جهان دیده‌اند. حالا اگر این عزیز قدیمی جهان دیده حکیم هم باشد که دیگر جای خود دارد. بر ما و همگان واجب است که گوش جان سپاریم به پند و نصیحتی که از جانبش می‌شنویم.

حکیم فردوسی که جان و روح عاشقانش را اعتلا می‌بخشد در داستان سیاوش این بیت را آورده است:

اگر آب دندان بود میزبان   

در آن شهر خرم دو هفته بمان

البته که این بیت در بافت داستان آمده است و مستقیم از جانب حکیم به مخاطبانش نقل نشده است. اما فحوای کلام در خور توجه است.

تا به حال شنیده‌اید که می‌گویند مستمع صاحب سخن را بر سر ذوق آورد! میزبون بر این عقیده است که میزبان صاحب سفر را بر سر ذوق آورد.

میزبانی ایزانی
میزبانی ایزانی – مراسم نوروز

در داستان سیاوش افراسیاب برادرش کرسیوز را به سرای سیاوش که سیاوش گرد نام دارد رهسپار می‌کند. افراسیاب می‌خواهد کرسیوز از حال و روز سیاوش که خیلی وقت است کم پیداست برای او خبر بیاورد. همان جاست که آقای افراسیاب به کرسیوز توصیه می‌کند:

اگر آب دندان بود میزبان   

در آن شهر خرم دو هفته بمان

آب دندان بودن یعنی مهربان و خوش رفتار و خوش اخلاق بودن. باور کنید اگر میزبان مهربان نباشد بهشت به جهنم بدل می‌شود و عید به عزا.

میزبانی ایرانی
میزبانی ایرانی

میزبان خوب و مهربان میزبانی است که روی گشاده داشته باشد برای مهمانش. که سفره‌اش را از صمیم قلب برای مهمانش پهن کند. که برای مهمانش چنان شرایطی از آسودگی مهیا کند که مهمان خیال کند در خانۀ خودش است و معذب نباشد.

خوشبختانه ما در کشوری اصیل و قدیم زندگی می‌کنیم. مردم کشور ما در تمام دوران روزگار از قدیم تا به حال در مهربانی و خوش رفتاری و مهمان نوازی شهرۀ عام و خاص بوده‌اند. و مگر داریم ایرانی و ایرانی نژاد که در به روی مهمان عزیز از سفر آمده باز نکند یا خدای نا کرده در مقابل مهمانش اخم بر جبین بنشاند!

مردم میهن ما مهمان نوازان عالمند

مهمان نوازی مردم اصفهان

تا به حال چند بار به این شهر سفر کرده‌اید؟ با مردمانش هم کلام شده‌اید؟ به عنوان یک امتحان ساده پیشنهاد می‌کنم این بار که به نصف جهان سفر کردید از مردم مهربانش آدرس بپرسید. از چند نفر هم بپرسید تا به یقین برسید. ببینید چطور برای پاسخ دادن به شما خود را به زحمت می‌اندازند. اگر این امتحان کافی نیست با اجاره سوئیت در اصفهان رسماً مهمان این مردم مهربان شوید و میزبانی آن‌ها را با چشم ببینید.

میزبانی ایرانی
میزبانی ایرانی

مهمان نوازی شیرازی‌ها

مهمان نوازی شیرازی‌ها به هیچ عنوان نیاز به توصیف ندارد. این مردم مهربان و غیور تا به حال هزاران و هزاران بار مهربانی و مهمان نوازی خود را به رخ مردم دنیا کشیده‌اند. افتخار میهن مان ایران شیرازی‌های با صفا هستند. برای تجربۀ این مهمان نوازی با شکوه کافی است اجاره سوئیت در شیراز را انتخاب کنید. مردم شیراز میزبان آب دندان هستند. آن وقت می‌توانید با خیال راحت در صحت و سلامت دو هفته در آن شهر خرم بمانید.

نوازندگان و بانوی رقصنده- شیراز- دوره صفوی
نوازندگان و بانوی رقصنده- شیراز- دوره صفوی

مهمان نوازی شمالی‌ها

از مردم مهربان ساکن شمال کشور عزیزمان ایران مهربان‌تر سراغ دارید؟ این مردم خوش اخلاق، مهربان و مهمان نواز در تمام دنیا شهره‌اند به خون گرمی و مهربانی. غذاهای لذیذشان، موسیقی محلی و پر طراوت شان، لبخند زیبای نشسته بر لب‌های شان؛ همه و همه باعث می‌شود تا میزبون پیشنهاد کند اجاره ویلا در رامسر را تجربه کنید. افسوس که ایرانی باشید و مهمان شمالی‌ها نباشید.

مجلس بزم زوج جوان، حدود ۶۰-۱۸۵۰ ترسایی، آبرنگ و گواش
مجلس بزم زوج جوان، حدود ۶۰-۱۸۵۰ ترسایی، آبرنگ و گواش

مهمان نوازی یزدی‌ها

شیرینی یزدی را که حتماً تا به حال نوش جان کرده‌اید و شیرینی و طعم دلکشش را چشیده‌اید؛ طعم شیرین و دلنشین مهمان نوازی یزدی‌های خوش اخلاق را هم بچشید. به همان شیرینی است. کافی است اجاره خانه در یزد را انتخاب کنید بعد می‌بینید که شما هم شده‌اید جزئی از خانوادۀ خودشان و آن وقت است که مهمان و میزبان با هم یکی می‌شوند و یزد می‌شود شهر دوم شما.

مجلس بزم و مهمان نوازی
مجلس بزم و مهمان نوازی

مهمان نوازی مردم مشهد

مردم مشهد زائران امام رضا را روی چشم‌شان می‌گذارند. چون این مردم مهربان علاوه بر احترام و محبتی که برای مهمان قائل هستند مهمانان شهر خود را زائر امام رضا (ع) می‌دانند. اینچنین است که این مردم مهربان و خون گرم دو حق بر گردن خود حس می‌کنند. یکی حق مهمان بر میزبان و دیگر حق حرمت آقا امام رضا (ع). مشهدی‌‌ها به نیابت از امام هشتم میزبانی می‌کنند. با اجاره سوئیت در مشهد میزبانی این مردم مهمان نواز و صدق کلام میزبون را محک بزنید.

میزبانی و مهمان نوازی

سنت‌های کهن که از دیرباز در رگ‌های کشور عزیزمان ایران جاری و ساری بوده است سبب شده که مردمان این خاک و بوم مهربان و خون گرم باشند. ایرانی مهربان و از خود گذشته است هر کجای دنیا که باشد. مردم تمام شهرهای میهن عزیزتر از جانم مهمان نوازند و در تمام شهرها، درِ خانه‌ها به روی مهمان باز است و سفره‌ها در همه شهرها گشوده. این متن مختصر، تنها مجال بیان همین چند شهر دلبرانه را داشت وگرنه تا قیام قیامت می‌شود از مهمان نوازی مردم کشورم نوشت.

کلات، شهر مُحاط با تپه ماهورها و کوه‌های هزارمسجد

کلات زیبا، سبز و دوست داشتنی، شهر نادر است. کوه‌هایی که کلات را احاطه کرده‌اند، آب و هوای دلکش و آب گوارای قره‌سو سبب شد که نادر کشورگشا پس از اینکه به حکومت رسید و دست مزاحمان و مهاجمان را از خاک ایران کوتاه کرد دستور دهد در کلات کاخی برای او بسازند که به درخشندگی خورشید باشد. حالا پس از گذشت سیصد سال کاخ او همچنان می‌درخشد.

نادر سال‌های عمرش را در همین کاخ به سر برد. او گنجینه‌اش را در همین کاخ پنهان کرد. آیات روی دیوارۀ زیرزمین کاخ، این تصور را ایجاد کرده که شاید نادر می‌خواسته همین کاخ آرامگاهش باشد.

کلات – عکس از مرضیه حسینی

موقعیت جغرافیایی کلات

کلات در لغت به معنی آبادی و زیستگاه بر فراز کوه است. کلات یا دژ نادر در شمال شرقی استان خراسان رضوی واقع است. شمالش را تپه ماهورها و جنوبش را کوه‌های هزارمسجد، شرقش را سرخس و غربش را درگز احاطه کرده است.

کلات شهری است که در قیاس با سرزمین پهناور ایران زمین، یک وجب خاک بیشتر نیست. اما کوه، رود، دشت، دره، باغ، شالیزار را با هم دارد. کرد، ترک، فارس، معماری ایران، هنر هندوستان، اسطوره، تاریخ؛ همه را با هم در خود جای داده است.

کلات – عکس از مرضیه حسینی

فردوسی حکیم در وصف این شهر بی نظیر می‌گوید:
همان به که سوی کلات و چرم/ برانیم و منزل کنیم از میم
چپ و راست آباد و آب روان / بیابان چه جوییم و رنج روان

کلات دژ نفوذناپذیر

این یک وجب از خاک پاک ایران، دژی نفوذ ناپذیر است. این دژ در مقابل تیمور گورکانی ایستادگی کرد. تیمور ۱۴ بار به کلات زیبا لشگر کشید و حمله کرد و هر ۱۴ بار ناکام ماند. کلات خزانه و قلعۀ امنی است که نادرشاه افشار خزاین به غنیمت آورده از هند را درونش پنهان ساخت. نادر مردی دانا، مقتدر و آگاه بود. او می‌دانست که کلات زیبا، امنیت او، خانواده‌اش و گنجینه‌اش را تأمین و تضمین می‌کند.

کاخ خورشید

کاخ خورشید - کلات نادری - مشهد
کاخ خورشید – عکس از سینا

خانۀ امنی که در کلات به دستور نادر بنا شد، کاخ خورشید نام دارد. این خانۀ امن مهم‌ترین جاذبۀ گردشگری و تاریخی کلات محسوب می‌شود. البته این بنای تاریخی بی اندازه ارزشمند است. باید اضافه کنم که ساخت بنا هنوز نیمه‌تمام بود که نادر در آن زندگی می‌کرد. حتی پس از درگذشت او نیز، نیمه تمام رها شد.

کاخ خورشید یک اثر ملی

کاخ خورشید در سال ۱۳۱۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. این بنا سه طبقه دارد. ساخت آن توسط اسرای هندی با تلفیقی از معماری ایرانی و هندی صورت گرفته است. اسرای هندی روی دیوارهای کاخ خورشید موز و آناناس کنده کاری کرده‌اند.

تدبیر و اقتدار نادرشاه افشار

نادر از هندوستان فقط به غنائم و زر و سیم قناعت نکرد. او معماران هندی را به اسیری گرفت. از دانش آن‌ها برای آبادی ایران استفاده کرد. جنگ به هیچ عنوان اتفاق خوبی نیست. لشگرکشی به هر خاک و دیاری نکوهیده است. به اسیری گرفتن هم افتخاری ندارد. اما همین که این مرد مقتدر در دوران خود به فکر سازندگی بوده است قابل تقدیر است. در ضمن فراموش نکنیم که دوران نادر به فردی مقتدر نیاز داشت. اقتدار نادر سبب شد تا باری دیگر ایران رنگ خوشی و آرامش را ببیند.

مسجد کلات نادری عکس از داخل کاخ خورشید گرفته شده است.
مسجد کلات نادری – عکس از ابراهیم براز

بند نادری

از دیگر آثار دیدنی کلات، بند نادری است. بند نادری ۷۰ متر ارتفاع دارد. طبق شواهد موجود ممکن است در دوره ایلخانان مغول از سنگ و آجر و ساروج ساخته شده باشد. چنگیز مغول سال ۶۶۰ ه‍.ق‌ به ایران حمله کرد. دورۀ مغول سده‌های هفتم و هشتم را دربرمی‌گیرد.
کلات – عکس از مرضیه حسینی

نهر قره‌سو

جاذبۀ دیگر کلات، یک رشته لوله سنگی است. این لوله‌های سنگی آب شیرین نهر قره‌سو را به کلات می‌رسانده است. از کاخ خورشید تا نهر قره‌سو ۱۲ کیلومتر فاصله است. حالا جز تکه‌هایی از این لوله‌ها باقی نیست. آب قره‌سو در گوارائی و شیرینی زبان‌زد خاص و عام است. نادرِ باهوش و ذکاوت، آب قره‌سو را به کاخ خورشید و شهر روانه کرده بود. او، خانواده‌اش، مردم شهر از این آب گوارا می‌نوشیدند.

قلعه فرود

اثر دیگر، قلعه فرود شاهنامه است. فرود پسر سیاوش و برادر کیخسرو است. فرود به دست طوس کشته شد. این قلعه در روستای گرو در یک کیلومتری شمال غربی کلات قرار دارد. عمر این قلعه به دوره پیش از اسلام می‌رسد.

کلات – عکس از مرضیه حسینی

دیگر دیدنی‌های کلات

از دیگر دیدنی‌های کلات باید مسجد کبود و منطقه اورتکند یا بهشت گمشده را نام برد. راه کلات از شمال مشهد آغاز می‌شود. پس از عبور از روستای پاژ ( زادگاه فردوسی)  ۱۴۵ کیلومتر آن سو‌تر به کلات می‌رسد. پس از کلات، زمینی نیست که از خاکش عطر ایران به مشام برسد. کلات مرز میان ایران و ترکمنستان است.

سفر به کلات

اگر روزی روزگار تصمیم گرفتید به کلات سفر کنید بهتر است نکته‌ای را بدانید. زمان مناسب برای این سفر اردیبهشت ماه است. پس بهتر است امروز و فردا نکنید. همین حالا برای سفر به کلات آماده شوید. اگر به کلات سفر کردید از مناطق عشایری هم دیدن کنید. محصولات لبنی طبیعی هم بخرید. میزبون، ضامن آسایش شما، در کلات نیز همراه شما خواهد بود. شما می‌توانید با اجاره سوئیت در کلات یا اجاره ویلا در کلات چند روز را به راحتی در کلات بگذرانید.