بخش کوهسرخ؛ از جاذبه‌های گردشگری کاشمر

بخش کوهسرخ در استان پهناور و پر جاذبۀ خراسان رضوی واقع شده است. کوهسرخ یکی از چندین بخش شهرستان کاشمر است. شهر زیبا و دیدنی ریوش مرکز این بخش است. تنوع آب و هوایی، گونه‌های گیاهی به ویژه گیاهان دارویی و گونه‌های متفاوت جانوری و اقلیمی متفاوت باغستان‌ها چشمه‌سارها، بافت تاریخی و خانه‌های قدیمی گلی و مسقف با چوب و نی از جمله ویژگی‌هایی است که گردشگران را به این منطقۀ ییلاقی زیبا جذب می‌کند. میزبون که دغدغۀ معرفی ایران زیبا و دل نواز را دارد در این متن به معرفی این بهشت باشکوه می‌پردازد.

فاصلۀ کوهسرخ با مشهد

بخش کوهسرخ با مشهد ۲۲۲ کیلومتر فاصله دارد اگر از مسیر جاده‌ای و با ماشین سواری یا اتوبوس بخواهید به کوهسرخ بروید به دو روز زمان نیاز دارید. چون این فاصله در طی دو روز طی می‌شود. میزبون گردشگران خوش ذوق را به کوهسرخ چشم نواز دعوت می‌کند.

چرا کوهسرخ؟؟!

خاک سرخ در کوهسرخ
خاک سرخ در کوهسرخ

در مسیر جاده‌ای نیشابور به کوهسرخ که با عنوان منطقۀ کوهسرخ شناخته می‌شود رخسارۀ خاک سرخ رنگ است. رنگ سرخ خاک در این منطقه به دلیل وجود خاکی با ترکیبات آهن‌دار هماتیتی است. همان طور که می‌دانید چون آهن و هماتیت خود به رنگ سرخ هستند در هر ترکیبی که قرار بگیرند آن ترکیب را به رنگ سرخ درمی‌آورند. علت سرخی خون نیز وجود آهن است.

دهستان‌های بخش کوهسرخ

بخش کوهسرخ شامل سه دهستان است که عبارتند از: دهستان بررود، دهستان برکوه، دهستان تکاب (کاشمر).

دهستان بررود

دهستان بررود ۸ روستا دارد. این دهستان شامل روستاهای طرق، قراچه، کلاته پایین دره، کریز، پایین‏ دره، تجرود، خرو، بنده ‏قراء و کلاته‏ تیمور می‌شود. این روستاهای زیبا و سر سبز و دیدنی در مسیر و کنار رودخانه واقع شده‌اند. این رودخانه، ششطراز نام دارد. رودخانۀ ششطراز از ارتفاعات منطقه کوهسرخ منشعب شده است. ششطراز به منطقه کندر، که از توابع شهرستان خلیل آباد است، وارد می‌شود. در اصطلاح گویش کوهسرخی کنار را بَر ( به فتح ب و سکون ر ) می‌گویند. با توجه به گویش محلی کوهسرخی بر رود یعنی کنار رود شایسته‌ترین نام برای این دهستان خواهد بود.

روستای کریز کوهسرخ
روستای کریز کوهسرخ
روستای طرق کوهسرخ
روستای طرق کوهسرخ

دهستان برکوه

اما دهستان برکوه  ۱۲ روستا دارد. این دهستان شامل روستاهای مکی، کوشه نما، کوشه، نامق، ایور، تنورجه، موشک، تولا، علی‌آباد، بختیار، چلپو و اکبرآباد می‌شود. این روستاها که اتفاقاً بسیار زیبا و چشم نواز هم هستند در منطقه‌ای کوهپایه‌ای و در کنار ارتفاعات قرار گرفته‌اند. با توجه به گویش کوهسرخی و توضیحی که در بند قبل بیان شد بَر کوه مناسب‌ترین نام برای این دهستان زیباست.

دهستان تکاب

دهستان تکاب ۸ روستا دارد. این دهستان شامل روستاهای اوندر، دهمیان، توندر، قصون، خضربیگ، حضرآباد، داغی و سنجدک می‌شود.

ویژگی طبیعی بخش کوهسرخ

کوهسرخ زیبا، با خاک خاص، منحصر به فرد و سرخ زیبا و چشم نوازش، به علت آب و هوای دل انگیزی که دارد یکی از مناطق ییلاقی استان خراسان رضوی محسوب می‌شود. البته علاوه بر زیبایی و آب و هوای خوش، مزیتی دیگر نیز منحصر به این بخش پر جاذبه است. بخش کوهسرخ به دلیل کوهستانی بودن معادن بسیار مهم بی شماری دارد. از جملۀ این معادن ارزنده می‌توان به معادن طلا، مس، سنگ مرمر و … اشاره کرد.

محصولات طبیعی بخش کوهسرخ

بخش کوهسرخ جغرافیای خاص و منحصر به فرد خود را دارد. همین جغرافیای متفاوت سبب شده است بزرگ‌ترین بادامستان دیم ایران متعلق به این منطقه باشد.

محصولات زراعی و باغی

گیلاس
گیلاس

از مهم‌ترین محصولات زراعی و باغی کوهسرخ می‌توان خربزه، هندوانه، بادام، گردو، گیلاس، زردآلو، آلبالو، هلو، شلیل، گندم، جو، گوجه فرنگی، چغندرقند، شلغم، سنجد و … را نام برد.

آلبالو
آلبالو

محصولات کوهی و دارویی

از مهم‌ترین محصولات کوهی و دارویی کوهسرخ می‌توان ریواس، آنقوزه، ترنگبین یا ترنجبین، بنه، زیرۀ کوهی، آویشن، بومادران، گل گاوزبان، کنگر و … را نام برد.

محصولات دامی

از مهم‌ترین محصولات دامی کوهسرخ می‌توان دوغ و شیر و ماست محلی، روغن زرد گوسفندی، کشک و قروت را نام برد.

سفر به کوهسرخ

اگر از مسیر نیشابور به این منطقۀ ییلاقی دل انگیز روح نواز سفر کنید در راه می‌توانید امامزادگان اعظم سیدحمزه(ع) و سیدمرتضی(ع) را زیارت کنید. همچنین از تفرجگاه‌ها، ایستگاه‌ها و آلاچیق‌هایی که در جوار بستر رودخانه تنگل سنگ نسوه واقع شده، استفاده می‌کنید. به علاوه از هم‏جواری دو رشته‌ کوه و دره سر سبز و جاده‌ای که بر دامنۀ این کوه‌ها ایجاد شده، از زیبایی‌های کوهساران، لذت ببرید.

در ضمن در این مسیر پس از طی مسافت  ۳۵ کیلومتر به شهر ریوش خواهید رسید و  با ورودی زیبای رودخانه نابای روبرو خواهید شد. این ورودی که با رویش سپیدار در طرفین رودخانه، سایه‌سار خوبی را ایجاد کرده است، استراحت‌گاهی در آن تعبیه شده است که می‌تواند فضای مناسبی برای صرف یک چای داغ و یک پذیرایی با قُرمه گوسفندی یا چلوگوشت خوشمزه و سایر غذاهای محلی باشد.

سفر به این خطۀ سبز و پر جاذبه به سلامت. شک نکنید زندگی در خانه چوبی در دل روستا این سفر را به خاطرانگیزترین سفرهای ممکن تبدیل می‌کند.

غار مزدوران؛ تجربۀ غار در امنیت کامل برای گردشگران

غار مزدوران، در استان خراسان رضوی، در شهر مزدوران یا مزداوند (Mazdavand) یا مرزداران قرار دارد. شهر مزدوران یا مزداوند یا مرزداران در جنوب غربی شهرستان سرخس و در بخش مرزداران این شهرستان قرار گرفته است. سرخس در فاصلۀ ۲۰۰ کیلومتری شهر مشهد قرار دارد. مرزداران از نظر پیشینۀ سکونتی و قومی با سرخس تفاوت‌های بسیار دارد. غار مزدوران، با ۱۰۰ متر طول، از بی‌نظیرترین و قدیمی‌ترین غارهای افقی ایران است.

ویژگی‌های غار مزدوران

تالار غار مزدوران
تالار غار مزدوران

دهانۀ غار مزدوران در میان تخته سنگی رو به مشرق قرار گرفته است. عرض ورودی این غار ۲ متر و ارتفاع آن ۵/۲ متر است. پس از ورودی، تالاری ۱۰۰ متری با عرض ۵۰ متر و ارتفاع ۲۰ متر قرار دارد. این تالار به طرز شگفت انگیزی بزرگ است. اگر خوش شانس باشید شاید بتوانید در این تالار خفاش‌ها را ببینید. خفاش‌های این غار از نوع نعل اسبی هستند. اگر یک‌باره به سمت شما آمدند نترسید. آزاری ندارند. اتفاقاً ملاقات پر هیجانی است. میزبون پیشنهاد می‌کند وقتی در قلب تالار قرار گرفتید چراغ قوه را خاموش کنید. تجربۀ تاریکی محض در این غار بی حدّ و مرز ناب است. این تجربۀ ناب را از دست ندهید. از این تالار که بگذرید به راه‌روی بی اندازه کوچک می‌رسید. این راه‌رو به قدری باریک است که برای عبور از این راه لازم است نشسته پیش بروید. در گوشه و کنار این راه باریک ممکن است خفاش‌ها را ببینید.

خفاش‌های نعل اسبی در غار مزدوران
خفاش‌های نعل اسبی در غار مزدوران

دمای این غار همیشه ۲۵ درجۀ سانتی گراد است. تمام طول این غار با ستون‌ها و تشکیلات آهکی  پوشیده شده است. دیدن قندیل‌ها که از جای جای تالار بزرگ آویزان شده‌اند را از چشمان‌تان دریغ نکنید. این غار توسط غارنوردان و متخصصان این امر شناسایی و  برق ‌کشی شده است. این اتفاق امنیت غار را تأمین می‌کند. البته برق کشی غار سبب شده خفاش‌ها در خانۀ امن و بزرگ‌شان معذب باشند و به اجبار به گوشه‌های دنج و تاریک غار پناه ببرند.

قندیل‌های آهکی در غار مزدوران
قندیل‌های آهکی در غار مزدوران

غار مزدوران در سال ۱۳۳۵ توسط دو غارنورد به نام‌های منوچهر مهران و زنده یاد خورشیدی کشف شد. امروزه به دلیل نزدیک بودن به جاده، امنیت غار و همچنین وجود چشمه‌های آب گرم معدنی در نزدیک غار گردشگران زیادی به این غار سفر می‌کنند.

 قدمت غار مزدوران

قدمت این غار به هزاره دوم پیش از میلاد می‌رسد. این غار با شماره ۶۵۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

چشم‌انداز غار مزدوران

از شگفتی‌ها و زیبایی‌های درون غار که بگذریم. لازم است از چشم‌انداز وصف‌ناپذیر بیرون غار صحبت کنیم. در دهانۀ غار که بایستید از بالای کوه پایین کوه را می‌بینید که هم‌چون دشتی رؤیایی شما را به خود می‌خواند. در دل این دشت زیبا یک دریاچۀ کوچک می‌بینید که اتفاقاً درختان زیبایی هم دارد. شاید باورتان نشود ولی زیباترین عکس را می‌توانید در کنار این دریاچۀ کوچک و درختان جذابش ثبت کنید.

امنیت و راه‌یابی آسان به غار مزدوران

یکی از مواردی که سبب می‌شود این غار زیاد یا بیشتر از سایر غارها مورد توجه گردشگران قرار بگیرد. سهل الوصول بودن، امنیت و شناخته شده بودن آن است. به لطف غارنوردان حرفه‌ای تا ۱۰۰ متر ابتدایی این غار مورد شناسایی قرار گرفته، بر این اساس با اطمینان می‌توان گفت خطری گردشگران را تهدید نمی‌کند.

ورودی غار مزدوران
ورودی غار مزدوران

دیگر اینکه برای ورود به این غار نیاز نیست ارتفاع زیادی از کوه را بالا بروید. با این حساب وقتی به غار برسید اصلاً خسته نخواهید بود. بلکه سر حال و قبراق می‌توانید غار را تفرج کنید.

تمام این موارد باعث شده‌اند که دیدار از این غار تنها مختص به غارنوردان حرفه‌ای نباشد و گردشگران عادی که ممکن است بدن ورزیده‌ای نداشته باشند اما علاقۀ زیادی به تجربۀ غار داشته باشند نیز بتوانند به این غار وارد شوند.

شهر مزداوند
شهر مزداوند

در ضمن به علت نزدیک بودن این غار به مشهد می‌توانید با اجاره سوئیت در مشهد اسکان داشته باشید و یک روزه به این غار بروید. اهالی مشهد در عرض نصف روز به این غار سفر می‌کنند. با اتوبوس یا ماشین سواری کمتر از ۲ ساعت راه است.

همچنین می‌توانید برای اسکان اجاره سوئیت در سرخس یا اجاره سوئیت در مزدوران یا اجاره سوئیت در قوچان را انتخاب کنید.

لذت سفر به غار

غار در نماد شناسی نماد یا سمبل ناخودآگاهی است. سفر به غار یا پناه بردن به غار نماد توجه به خویشتن محسوب می‌گردد. حضرت محمد (ص) نیز ۴۰ روز مبارک از عمر پر برکت خود را در غار حرا گذراندند. در نماد شناسی فردی که به غار وارد می‌شود و در آن باقی می‌ماند در حال توجه به خویشتن است که در نهایت به شناخت خویشتن منجر می‌گردد. این شناخت سبب تعالی می‌شود. میزبون همراه همیشگی شما، توصیه می‌کند به این غار سفر کنید. چون با این انتخاب در کمال آرامش و امنیت غار را تجربه کرده‌اید. در غار لحظاتی هرچند کوتاه را در تاریکی مطلق و سکوت بگذرانید. گوش‌های‌تان را خوب تیز کنید. آیا نجوایی درونی نمی‌شنوید؟