الیگودرز؛ شهر آبشارها و لاله‌های واژگون در استان لرستان

الیگودرز شهری است از شهرهای استان زیبا، بزرگ و سر سبز لرستان. این شهر مرکز شهرستان الیگودرز است. ۹۰۷۹۹ نفر جمعیت دارد. از نظر جمعیت  و به تبع آن وسعت بعد از خرم آباد، بروجرد، دورود و کوهدشت قرار می‌گیرد و مقام پنجمین شهر استان لرستان را به خود اختصاص می‌دهد.

این شهر دلکش در دامنۀ کوهستانی رشته کوه‌های زاگرس واقع شده است. در زمستان سرد است و بهار و تابستان معتدل و دل نواز. این شهر زیبا و بی همتا از شهرهای مرتفع و سردسیر ایران زمین محسوب می‌شود.

قدمت شهر الیگودرز

قدمت این شهر به ۷۰۰ سال پیش می‌رسد. یعنی چیزی حدود قرون ۷ و ۸ هجری قمری. این شهر خوش آب و هوا در گذشته چهار محلۀ ورزندان، مجیان، ده تیرانی و ده محمدرضا را داشت. اما امروزه این شهر توسعه یافته است و این مرزبندی تقریباً از میان رفته است. گفتنی است که این شهر آبی رنگ از سال ۱۳۳۹ در مجلس شورای اسلامی نماینده دارد.

جاذبه‌های گردشگری و جهان‌گردی الیگودرز

دریاچه گهر، الیگودرز، دورود
دریاچه گهر، الیگودرز، دورود

جاذبه‌های طبیعی

این شهر آبی رنگ، اماکن تفریحی و دیدنی بسیاری را در دل خود گنجانده است. یکی از مراکز تفریحی که در این شهر وجود دارد و ممکن است در برخی دیگر از شهرهای کشورم ایران وجود داشته باشد، اما نه در تمام شهرها، پیست اسکی است. اگر مشتاق اسکی هستید با اجاره سوئیت در الیگودرز به این شهر دُردانه سفر کنید و به پیست اسکی تمندر بروید. در این شهر کوهستانی لذت بی نظیر اسکی را تجربه کنید. یکی دیگر از شهرهای ایران زمین که پیست اسکی دارد زنجان است.

آبشار آب سفید
آبشار آب سفید

از جمله دیگر اماکن تفریحی این شهر عبارتند از: دهکده گردشگری سد حوضیان، آبشار آب‌ سفید، هفت چشمه روستای گشان، باغات و مناظر بکر گیلان، چشمه عسلی، مزراع بید. دشت لاله‌های واژگون زرد گشان، شکارگاه دره جری، دریاچه شط تمی، دریاچه سد خان آباد، چشمه آسار و سراب شاهمکان در منطقه شول‌آباد، رود و دریاچه سد حوضیان، رودخانه ماهیچال، طبیعت قالی کوه، رودخانه مور زری در بخش زلقی، غار تمندر، جنگلهای بلوط و گردو و سرچشمه دورک، گایکان، دره دورک، دشت لاله‌های واژگون در روستایدالانی، دره دایی، دره حیدر، کیگوران؛ روستای چقاگرگ که از قدیمی‌ترین روستاهای بربرود است و تپه خلیل خان آسترکی در آن قرار دارد.

آبشار برنجه در روستای پیر امام در شول آباد از توابع الیگودرز
آبشار برنجه در روستای پیر امام در شول آباد از توابع الیگودرز

با یک نگاه اجمالی به اسامی ذکر شده به حتم تأیید خواهید کرد که لقب شهر آبی رنگ برای این شهر بسیار شایسته است. مگر داریم شهری دیگر جز الیگودرز که این همه چشمه و رود و رودخانه و دریاچه داشته باشد!

جاذبه‌های تاریخی

این شهر زیبا و طبیعت بی نظیرش هر گردشگری را مفتون و شیفتۀ خود می‌کند. اما تمام جاذبۀ این شهر به همین جا ختم نمی‌شود. آنچه قلب طپنده را بیش از پیش به طپش وامی‌دارد وجود بقایای قلعۀ مندیش در شمال این شهر است. قلعه یا قلعت مندیش از مهم‌ترین بناهای دورۀ غزنویان است که در تاریخ بیهقی به کرات نام آن ذکر شده است. امیر مسعود غزنوی پس از نشستن بر تخت پادشاهی برادرش امیر محمد را در قلعت مندیش زندانی می‌کند. آن زمان قلعت مندیش در ناحیۀ غور بوده است. احتمالاً از پس تاریخ ناحیۀ غور دچار تقسیم و تغییر شده است.

البته تاریخ تنها در شمال این شهر خودنمایی نمی‌کند بلکه در جنوب شرقی و غربی آن نیز تپه‌های تاریخی قدمت خود را به رخ می‌کشند.

شهرت شهر الیگودرز

دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز
دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز

در کل، این شهر آبی به شهر آبشارها و لاله‌های واژگون شهرت دارد. میزبون همراهان همیشگی خود را به الیگودرز که در جاذبه‌های گردشگری و توریسم از بهترین شهرهای ایران زمین است دعوت می‌کند.

دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز
دشت لاله‌های واژگون در الیگودرز

دارندگی‌ و برازندگی

صنایع دستی

صنایع دستی این شهر آبی و زیبا در کنار طبیعت جان فزایش تکمیل کنندۀ ثروت بی حد و حصر این خاک با شکوه است. از جمله هنرهای دستی این شهر عبارتند از: هنرهای دستی سرامیکی، قالی بافی، منبت کاری، سیم بافی، معرق‌کاری، گلیم بافی و جاجیم بافی.

گلیم دست باف
گلیم دست باف سوغات الیگودرز

معادن

این شهر در کنار طبیعت بی نظیر و هنرهای دستی بی مانند؛ دارای معادن سنگ مرمر، کبالت، منیزیم، گرانیت، چینی، کریستال، سرامیک و روی است.

محصولات محلی و سوغات

عسل و کشکِ محلی از محصولات عمده این شهرستان است. از این فراورده‌ها به عنوان سوغات الیگودرز یاد می‌شود. در این سفر مهیج سوغات را فراموش نکنید.

سفر به شهر الیگودرز

در سفر به این شهر آبی زیبا چند نکته را فراموش نکنید. اول اینکه حتماً پیش از سفر اقامتگاه مناسب خود را رزرو کنید. برای این امر میزبون همراه شما عزیزان جان خواهد بود. شما می‌توانید اجاره ویلا در الیگودرز را انتخاب کنید. دیگر اینکه حتماً چند لباس راحت با خود به همراه داشته باشید. البته از برداشتن لباس گرم مناسب و راحت هم غفلت نکنید ممکن است سرمای شبانه عیش ربیع سفر را به طیش خریف مبدل کند. از همۀ این موارد مهم‌تر اینکه تمام دغدغه‌های زندگی را در شهر و دیار خود رها کنید و با خیال آسوده به الیگودرز زیبا سفر کنید و تا می‌توانید از این طبیعت بی همتا لذت ببرید. سفر خوش.

استان لرستان؛ سبز و خرم، سرشار از جنگل‌های بلوط

استان لرستان در غرب کشور عزیزمان ایران واقع شده است. این استان بزرگ و پهناور  ۲۸۳۰۸ کیلومتر مربع مساحت دارد و بیش از یک میلیون و هفتصد و شصت هزار نفر جمعیت. مرکز استان لرستان خرم آباد است. این استان زیبا سرزمینی کوهستانی است؛ در خاکش چند دشت دارد اما سر تا سر این خاک پهناور به وسیلۀ رشته کوه زاگرس پوشانده شده است.

بلندترین نقطه استان اشتران‌ کوه است که با ۴۱۵۰ متر ارتفاع در حد فاصل شهرستان‌های دورود، ازنا و الیگودرز واقع شده است. پست‌ترین نقطۀ استان در جنوبی‌ترین ناحیه آن واقع شده و حدود ۵۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

لاله‌های واژگون در الیگودرز
لاله‌های واژگون در الیگودرز

باستان شناسان بر اساس مطالعاتی که در طی سال‌ها انجام داده‌اند استان لرستان را یکی از نخستین سکونت‌گاه‌های قدیمی بشر بر روی کرۀ خاکی زمین دانسته‌اند. همچنین باستان شناسان بیان داشته‌اند که به همین دلیل مفرغ لرستان از شهرت باستان شناسی بسیاری برخوردار است.

لرستان به دلیل اهمیت تاریخی بسیاری که دارد به عنوان یکی از ۴ بخش اصلی موزۀ ملی ایران شمرده شده است. در بین تمام استان‌های ایران لرستان تنها استانی است که این درجه از اهمیت را به خود اختصاص داده است. این ۴ بخش اصلی عبارتند از: پیش از تاریخ، تاریخی و لرستان، دوران اسلامی، مهر و سکه.

همچنین گفتنی است که استان لرستان سومین استان پرآب کشور است. این استان ۱۲ درصد از آب‌های کشور را دربر گرفته است. با وجود اینکه این استان  غیر مرزی است، خسارت‌های بسیاری در جریان جنگ ایران و عراق متحمل شده‌ است. میزبون مهمانان خود را به لرستان و تماشای زیبایی‌های سرشار آن دعوت می‌کند.

موقعیت جغرافیایی استان لرستان

لرستان استانی از استانهای کوهستانی ایران است که در غرب این کشور سبز و پهناور قرار گرفته است. بیشتر خاک این استان زیبا را کوه‌های زاگرس پوشانده‌‌اند.

تنگ شیرز - کوهدشت - لرستان
تنگ شیرز – کوهدشت – لرستان

آب و هوای این استان متنوع و متغیر است. تغییر و تبدیل آب و هوا در این استان از شمال شرق به جنوب غرب کاملاً مشهود است. لرستان از شمال با استان‌های همدان و مرکزی، از شرق با استان اصفهان، از جنوب با خوزستان و از غرب با استان‌های کرمانشاه و ایلام همسایه است. همچنین این استان در سمت جنوب شرقی مرز بسیار کوتاه و باریکی با استان چهارمحال و بختیاری دارد. لرستان با تهران ۳۶۳٫۰۱ کیلومتر فاصله دارد.

آب و هوای متغیر و متنوع در استان لرستان

لرستان از نظر اقلیم و هواشناسی مثل بسیاری دیگر از نواحی کشورمان ایران یک استان چهار فصل است. این استان آب وهوای متنوعی دارد، به طوری که از شمال به جنوب و از شرق به غرب این تنوع و اختلاف آب و هوا کاملاً محسوس و مشهود است. به گونه‌ای که در زمستان درست زمانی که در شمال لرستان برف و کولاک در جریان است قسمت‌های جنوبی این استان هوایی مطبوع و بارانی دارند. اختلاف دمایی و هوایی ثبت شده در شهرهای استان لرستان بین حداکثر و حداقل مطلق دما بیش از ۸۰ درجه سانتیگراد است. در یک زمان واحد حداکثر دمای ثبت شده ۴۷/۴ و حداقل دمای مطلق ثبت شده ۳۵- است.

آبشار اب سفید - الیگودرز - لرستان
آبشار آب سفید – الیگودرز – لرستان

اما نکته‌ای که قابل و لازم به ذکر است میزان بارش سالانۀ این استان است. استان لرستان با بارش میانگین سالانه ۵۵۰ تا ۶۰۰ میلی‌متر بعد از استانهای گیلان و مازندران سومین استان از نظر بارندگی در کشور است. پس بیهوده نیست که بزرگترین شهر این استان که مرکز استان هم هست را خرم آباد نامیده‌اند. اگر به این شهر خرم سفر کردید با اجاره ویلا در خرم آباد شکوه و طراوت سفر خود را تضمین کنید.

آبشار تله زنگ در استان لرستان
آبشار تله زنگ در استان لرستان

اما در کل باید عرض کنم که استان پهناور و سبز لرستان سه منطقۀ آب و هوایی سرد کوهستانی، معتدل مرکزی و گرم جنوبی را در دل خود گنجانده است.

جنگل‌های سبز در استان لرستان

بدانید و آگاه باشید تقریباً قریب به ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار از مساحت این استان را جنگل‌ها پوشانده‌اند. این جنگل‌ها که در حوزۀ رویشی زاگرس قرار دارند از با ارزش‌ترین ذخایر جنگلی جهان هستند و از بخت خوش در خاک کشور ما یعنی ایران سربلند واقع شده‌اند.

شهرستان چگنی - لرستان
شهرستان چگنی – لرستان

مهم‌ترین گونه گیاهی در جنگل‌های لرستان درختان بلوط است. این درختان نقش بسیار مهم اکولوژیستی دارند. همچنین بلوط‌ها منابع مهمی برای حفظ آب و خاک محسوب می‌شوند.

اما متأسفانه جنگل‌های لرستان از سال ۱۳۸۸ دچار بیماری و خسارت شده‌اند. بخشی از این بیماری متوجه عوامل انسانی و بخشی نیز به دلیل عوامل بیولوژیکی است. خبر بد و اسفبار اینکه تاکنون تحقیقاتی در این زمینه انجام نشده‌است.

این جنگل‌ها ثروتی عظیم هستند که موهبت الهی آن را نصیب خاک کشور ما ایران قرار داده است. بر ما واجب است که قدر دان این نعمت بی‌کران باشیم. اما تغییر اقلیم و وجود پدیده گرد و غبار، افزایش درجه حرارت، تغییر بارش‌ها از برف به باران و عدم تعادل در پراکنش بارندگی‌ها موجب تشدید خشکسالی و نابودی بلوط لرستان شده‌ است. ۷۰ درصد علل بیماری خشکسالی تشخیص داده شده‌ است. امید است که بارندگی‌های اخیر علاج درد خشکسالی باشد و دیو خشکسالی برای همیشه از خاک پاک میهن عزیزمان ایران دور شود.