خلیج پایدار، سرافراز، ارزشمند، اسرارآمیز و همیشگی فارس(خواندن 4 دقیقه)

خلیج‌فارس یا شاخاب پارس یا دریای پارس، آبراهی ارزشمند درآسیای غربی و منطقه خاورمیانه است که در امتداد دریای عمان، در میان ایران و شبه‌جزیره عربستان قرار دارد. نام تاریخی این خلیج، در زبان‌های گوناگون، ترجمه عبارت خلیج‌فارس یا دریای پارس بوده‌است. همچنین در تمام سازمان‌های بین‌المللی نام رسمی این خلیج، خلیج‌فارس است. سازمان آب‌نگاری بین‌المللی از نام خلیج ایران (خلیج‌فارس) برای این خلیج استفاده می‌کند.

موقعیت جغرافیایی و جهانی خلیج فارس

خلیج‌فارس ۲۳۷٬۴۷۳ کیلومتر مربع مساحت دارد، خلیج فارس سومین خلیج بزرگ جهان است. دو خلیج پیشتاز، خلیج مکزیک و خلیج هادسون هستند. خلیج‌فارس از شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب راه دارد، و از غرب به دلتای رودخانه اروندرود، که حاصل پیوند دو رودخانهٔ دجله و فرات و پیوستن رود کارون به آن است، ختم می‌شود. (منبع: ویکی‌پدیا)

موقعیت جغرافیایی و سیاسی-اقتصادی خلیج فارس

خلیج فارس و سواحل آن دارای منابع سرشار نفت و گاز است. این منابع ثروت عظیمی به شمار می‌آیند. از طرفی کشورهای ایران، عمان، عراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین در کناره خلیج‌فارس هستند. مسلم است که این ثروت عظیم سبب می‌شود که هریک از کشورهای کناره، خلیج فارس را از آن خود بدانند. البته لازم به ذکر است که سواحل شمالی خلیج‌فارس تماماً در جغرافیای سیاسی ایران قرار دارند.

جزایر ایرانی خلیج فارس

ایران مقتدر بیش از ۳۰ جزیرۀ مسکونی و غیرمسکونی در خلیج فارس دارد. که یکی از یکی دیگر زیباتر و اسرارآمیزتر هستند. برخی از این جزایر غیرمسکونی هستند زیرا جذر و مد سبب می‌شود در زیر آب قرار بگیرند. این جزایر غیرمسکونی نیز بسیار حائز اهمیت هستند چون زیستگاه مرجان‌های دریایی، محل تخم‌گذاری پرستوهای دریایی و لاک‌پشت‌ها و هم چنین زیستگاه انواع پرندگان مهاجر هستند. گفتنی است که بزرگ‌ترین جزیرۀ این خلیج دل‌انگیز قشم است.

مقیمان خلیج فارس

خلیج فارس به قدر وسعتی که دارد در دل خود به موجودات زنده پناه داده است. خلیج فارس خانه و کاشانۀ بسیاری از موجودات زنده است. ساکنان خلیج فارس به قدری متنوع، متفاوت و ناشناخته‌اند که در گذشته افسانه‌های بسیاری مبنی بر وجود پری و موجودات عجیب و غریب گفته شده است. شاید بتوان گفت خلیج فارس و دنیایی که در آن جریان دارد یک دنیای منحصر به فرد است و شاید بتوان گفت دنیای جاری در خلیج فارس بسیار بسیار بیشتر از دنیای جاری در خشکی وسیع، خارق‌العاده و شگفت‌انگیز است.

ماهی‌های خوردنی خلیج‌فارس

بیش از ۱۵۰ نوع ماهی متفاوت در خلیج‌فارس یافت می‌شود. برخی از آبزیان خلیج‌فارس  وارد آب‌های کارون، بهمن شیر و اروند می‌شوند اما بیشتر آن‌ها در آب‌های شور زندگی می‌کنند و همان‌جا تخم‌ریزی و تولیدمثل می‌کنند. مهم‌ترین انواع ماهی‌های تجاری خلیج‌فارس عبارتند از: زبیده، حلوا سفید، قباد، شیر ماهی، شانک، سنگسر، پیش ماهی، هامور، سیکین، کارفه، طوطی، حلوا سیاه، شوریده، خبور، کفشک، سرخو، خابور و سبور. اما این ماه‌ها تنها منابع غذایی خلیج همیشه فارس نیستند بلکه  میگو و انواع صدف‌های خوراکی نیز در برخی سواحل مانند ساحل بندرعباس و ساحل گشه که ساحل صدف خوانده می‌شود همچنین در بندر لنگه و در اطراف بعضی جزایر مانند هرمز، قشم و لارک یافت می‌شوند گفتنی است که بازار عمدۀ این صدف‌ها کشورهای اروپایی است. پس از این جهت نیز خلیج فارس یک گنجینۀ با ارزش و مهم برای تجارت و صادرات محسوب می‌شود.

لاک‌پشت‌ها

جالب است بدانید ۵ گونه از ۸ گونه لاک‌پشت‌های موجود در جهان در آب‌های خلیج‌فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند. ۲ گونه لاک‌پشت عقابی و لاک‌پشت سبز در سواحل و جزایر ایران تخم‌گذاری می‌کنند. این دو لاک‌پشت در سواحل جزایری چون هرمز، لارک، قشم، فارور و بنی فارور و مکان‌های کم عمق ساحلی سکونت دارند. حفاظت از لاک‌پشت‌ها مسئولیت خطیری است که بر دوش ما نهاده شده است. هیچ می‌دانید وارد شدن نفت به آب‌های خلیج‌فارس می‌تواند باعث ایجاد مسمویت در این لاک‌پشت‌ها شود! نفت تنها خطری نیست که زیست این موجودات را تهدید می‌کند. فعالیت‌های صیادی، وجود زباله، فاضلاب‌ها، تردد شناورها، انفجارات جهت اکتشاف معادن و آلودگی حرارتی تهدیداتی جدی برای زندگی آن‌ها محسوب می‌شوند.

به دنیا آمدن لاک‌پشت‌های منطقه لاوان
به دنیا آمدن لاک‌پشت‌های منطقه لاوان – عکس از ناصر زیاری

دلفین‌ها و نهنگ‌ها

خلیج فارس زیستگاه دلفین‌ها و نهنگ‌ها هم هست. باید بگویم نبود تحقیقات کافی و نبود متخصص زبده باعث کاهش تعداد دلفین‌های گوژپشت و نهنگ‌های خاکستری شده‌است. برخورد دلفین‌ها و نهنگ‌ها با شناورها و پروانه موتور قایق‌ها و همین‌طور آلودگی برخی از نقاط آب‌های خلیج‌فارس به آلاینده‌های نفتی و شیمیایی زندگی این پستانداران را تهدید به انقراض می‌کند.

کوسه‌ها

۷ گونۀ کوسه، یعنی: کوسه ماهی درنده، کوسه گربه ماهی، نهنگ کوسه یا کوسه کر، کوسه سرچکشی، کوسه ماهی شکاری و کوسه ماهی گورخری در آب‌های خلیج همیشگی فارس زندگی می‌کنند. اما از آنجا که همه‌جا و همیشه پای پول در میان است، به دلیل گرانی قیمت کوسه در مقایسه با دیگر ماهیان خلیج‌فارس، صید بی‌رویۀ این آبزی در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری یافته‌است و متأسفانه نسل آن‌ها را در معرض انقراض قرار داده‌است. از آن جایی که اغلب گونه‌های کوسه ساکن خلیج‌فارس زنده‌زا هستند، نمی‌توان برنامه‌های مناسبی برای احیای نسل آن‌ها به روش پرورشی انجام داد. هم چنین این کوسه‌ها در زمان زاد و ولد به سوی آب‌های با عمق کمتر می‌آیند، افزایش تخریب مناطق ساحلی خطری دیگر برای تداوم نسل آن‌ها به حساب می‌آید.

کوسه
کوسه – عکس از محمد

جنگل‌های حرا

جنگل‌های حرا از عجایب خلقت به شمار می‌روند. این جنگل‌ها که روی آب شور خلیج فارس واقع شده‌اند. شب‌ها بر اثر جذر و مد به زیر آب فرو می‌روند و روزها سر از آب بیرون می‌آورند. این جنگل‌ها درختان خاصی دارند که می‌توانند آب شور را به آب شیرین تبدیل کنند و بنوشند.

سفر به خلیج فارس

جزایر خلیج فارس پیشنهاد وسوسه برانگیزی برای سفر هستند. همه ساله مسافران بسیاری مهمان جزایر خلیج فارس می‌شوند. میزبون در جزایر خلیج فارس نیز میزبان شما خواهد بود. شما می‌توانید با اجاره ویلا لب دریا در کیش یا اجاره ویلا لب دریا در قشم مهمان خلیج فارس باشید.

5 دیدگاه‌ها

  1. […] به مناسبت روز معادن، میزبون به معرفی معادن موجود در سه شهر مهم و پر جاذبۀ ایران زمین می‌پردازد. شهری در شمال شرق، شهری در مرکز ایران زمین و جزیره‌ای زیبا و ساحلی در آب های خلیج فارس. […]

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید