خلیج پایدار، سرافراز، ارزشمند، اسرارآمیز و همیشگی فارس(خواندن 21 دقیقه)

خلیج‌فارس یا شاخاب پارس یا دریای پارس، آبراهی ارزشمند درآسیای غربی و منطقه خاورمیانه است که در امتداد دریای عمان، در میان ایران و شبه‌جزیره عربستان قرار دارد. نام تاریخی این خلیج، در زبان‌های گوناگون، ترجمه عبارت خلیج‌فارس یا دریای پارس بوده‌است. همچنین در تمام سازمان‌های بین‌المللی نام رسمی این خلیج، خلیج‌فارس است. سازمان آب‌نگاری بین‌المللی از نام خلیج ایران (خلیج‌فارس) برای این خلیج استفاده می‌کند.

موقعیت جغرافیایی و جهانی خلیج فارس

خلیج‌فارس ۲۳۷٬۴۷۳ کیلومتر مربع مساحت دارد، خلیج فارس سومین خلیج بزرگ جهان است. دو خلیج پیشتاز، خلیج مکزیک و خلیج هادسون هستند. خلیج‌ فارس از شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب راه دارد، و از غرب به دلتای رودخانه اروندرود، که حاصل پیوند دو رودخانهٔ دجله و فرات و پیوستن رود کارون به آن است، ختم می‌شود. (منبع: ویکی‌پدیا)

موقعیت جغرافیایی و سیاسی-اقتصادی خلیج فارس

خلیج فارس و سواحل آن دارای منابع سرشار نفت و گاز است. این منابع ثروت عظیمی به شمار می‌آیند. از طرفی کشورهای ایران، عمان، عراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین در کناره خلیج‌فارس هستند. مسلم است که این ثروت عظیم سبب می‌شود که هریک از کشورهای کناره، خلیج فارس را از آن خود بدانند. البته لازم به ذکر است که سواحل شمالی خلیج‌فارس تماماً در جغرافیای سیاسی ایران قرار دارند.

جزایر ایرانی خلیج فارس

ایران مقتدر بیش از ۳۰ جزیرۀ مسکونی و غیرمسکونی در خلیج فارس دارد. که یکی از یکی دیگر زیباتر و اسرارآمیزتر هستند. برخی از این جزایر غیرمسکونی هستند زیرا جذر و مد سبب می‌شود در زیر آب قرار بگیرند. این جزایر غیرمسکونی نیز بسیار حائز اهمیت هستند چون زیستگاه مرجان‌های دریایی، محل تخم‌گذاری پرستوهای دریایی و لاک‌پشت‌ها و هم چنین زیستگاه انواع پرندگان مهاجر هستند. گفتنی است که بزرگ‌ترین جزیرۀ این خلیج دل‌انگیز قشم است.

جزیرۀ قشم

جنگل‌های حرا در جزیرۀ قشم
جنگل‌های حرا در جزیرۀ قشم

جزیرۀ قشم که عنوان بزرگترین جزیرۀ خلیج همیشگی فارس را به خود اختصاص داده است در محدودۀ استان هرمزگان قرار دارد. این جزیرۀ زیبا و دیدنی که بزرگترین جزیرۀ ایران نیز محسوب می‌شود در تنگۀ هرمز واقع شده است. در دهه‌های اخیر جزیرۀ پر جاذبۀ قشم به یکی از بزرگترین و پرطرفدارترین مقاصد گردشگری در ایران تبدیل شده است.

ساحل زیبای جزیرۀ قشم
ساحل زیبای جزیرۀ قشم

آنچه جزیرۀ قشم را ارجحیت و اهمیت می‌بخشد شگفتی‌های طبیعی این جزیرۀ زیباست. خاک رنگارنگ و منحصر به فرد این جزیره، بافت زمین و اهمیتی که از لحاظ زمین‌شناسی دارد و همچنین سایر شگفتی‌های طبیعی که در این جزیره به چشم می‌خورد باعث شده‌اند که این جزیره روزبه‌روز محبوب‌تر و پرطرفدارتر باشد.

خاک‌های رنگی در جزیرۀ قشم
خاک‌های رنگی در جزیرۀ قشم

برخی از شگفتی‌های طبیعی این جزیرۀ دیدنی و جذاب عبارتند از: جنگل‌های حرّا، غارهای خوربس، تنگۀ چاه‌کوه، دلفین‌های آبی ساکن در خلیج فارس، درۀ ستارگان، جزایر ناز و همچنین غار نمکدان.

تخم لاکپشت‌ها در ساحل جزیرۀ قشم
تخم لاکپشت‌ها در ساحل جزیرۀ قشم

علاوه بر این شگفتی‌های شگرف طبیعی باید جاذبه‌های گردشگری تجاری و تاریخی را نیز به این لیست بلند و بالا اضافه کنیم. تمام این عوامل در کنار هم سبب می‌شوند جزیرۀ قشم جزیره‌ای منحصر به فرد و جالب و جذاب به منظور گردشگری به شمار رود.

تلاقی قشم و خلیج فارس
تلاقی قشم و خلیج فارس

جزیره قشم؛ عرصۀ هنرنمایی آب و باد بر روی خاک

جزیرۀ کیش

جزیره کیش در خلیج فارس
جزیره کیش در خلیج فارس

یکی دیگر از جزایر دیدنی و جذاب خلیج فارس جزیرۀ کیش است. اتفاقاً جزیرۀ کیش نیز در استان هرمزگان واقع شده است. جزیرۀ کیش از جاذبه‌های گردشگری و دیدنی‌های تاریخی و انواع و اقسام تفریحات و رستوران‌ها سرشار است. این جزیرۀ زیبا در گذشته قیس نامیده می‌شد.

جزیره کیش در خلیج فارس
جزیره کیش در خلیج فارس

جالب است بدانی جزیرۀ قشم قدمتی به بلندای تاریخ ایران زمین دارد. شواهد و مدارک دال بر وجود و حیات جزیرۀ بی‌مثال کیش در ایران باستان هستند. اما این جزیره همیشه در طول تاریخ از بخت و اقبال والایی برخوردار بوده است.

جزیره کیش در خلیج فارس
جزیره کیش در خلیج فارس

در تمام دوره‌های مختلف تاریخی جزیرۀ کیش مورد توجه حکام و همچنین مردم قرار گرفته است. همیشه این جزیره جذاب و دیدنی بوده است و همیشه مردم را از سراسر جهان به خود جذب کرده است.

جزیره کیش در خلیج فارس
جزیره کیش در خلیج فارس

در روزگار ما نیز جزیرۀ کیش یکی از پرطرفدارترین و جذاب‌ترین مقاصد گردشگری به شمار می‌رود. در واقع جزیرۀ کیش برای گردشگران دوستدار طبیعت یا گردشگران علاقه‌مند به اماکن تاریخی و بناهای به یادگار مانده از دوران متفاوت تاریخ یا گردشگرانی که اهل تفریحات پرهیجان و مهیج هستند یا گردشگرانی که به حضور در کنسرت‌ها یا برنامه‌های زنده علاقه نشان می‌دهند یا حتی گردشگرانی که حضور در یک رستوران عالی و صرف یک غذای لذیذ را به همه چیز ترجیح می‌دهند جاذبه دارد.

جزیره کیش در خلیج فارس
جزیره کیش در خلیج فارس

جزیرۀ کیش واقعاً بی‌همتا و بی‌رقیب است چون پاسخگوی تمام سلایق و خواسته‌ها خواهد بود. در واقع بدون اغراق می‌توان گفت قدم به قدم جزیرۀ زیبای کیش را جاذبه‌های گردشگری پر کرده‌اند.

جزیره کیش
جزیره کیش

جزیرۀ کیش؛ مرکز توریستی گردشگری بین‌المللی

جزیرۀ هرمز

جزیره هرمز در خلیج فارس
جزیره هرمز در خلیج فارس

جزیرۀ هرمز زیبا را کلید خلیج فارس می‌خوانند. این جزیرۀ زیبا و دیدنی در مجاورت تنگۀ هرمز واقع شده است به همین دلیل هم لقب کلید خلیج فارس را به خود اختصاص داده است. جزیرۀ هرمز شکلی بیضوی دارد همچنین لازم است اضافه کنم که این جزیرۀ زیبا علاوه بر لقب کلید خلیج فارس عنوان گنبد نمکی خلیج فارس را نیز از آنِ خود کرده است.

جزیره هرمز
خاک‌های رنگی در جزیره هرمز

جزیرۀ زیبا و دیدینی هرمز در ۱۶ کیلومتری بندرعباس قرار گرفته است. در این جزیرۀ جذاب در کنار شگفتی‌های بی‌نظیر طبیعی شاهد جاذبه‌های تاریخی نیز خواهید بود.

جزیره هرمز
جزیره هرمز

یکی از شگفتی‌های شگرف این جزیره که به حق خاک جزیرۀ هرمز را با تمام جزایر دیگر در خلیج فارس متمایز می‌کند وجود تپه‌های نمکی در این جزره است. شاید جالب باشد که بدانید این تپه‌های نمکی از جنس نمک خوراکی هستند.

جزیره هرمز
جزیره هرمز

در کل تمام شگفتی‌های حاضر در جزیرۀ هرمز باعث شده است که این جزیرۀ زیبا علاوه بر القاب و عناوینی که ذکر شد عنوان بهشت زمین‌شناسان را نیز به خود اختصاص داده است.

عجیب اما واقعی

یک پدیدۀ نادر که جلوه‌ای بی‌نظیر از طبیعت محسوب می‌شود وجود کوه‌های خوراکی در جزیرۀ هرمز است. در مسیری شگرف در میان جزیرۀ قشم و جزیرۀ هرمز کوه‌هایی رنگارنگ دیده می‌شود. این کوه‌های رنگین رگه‌هایی از رنگ‌های مختلف را در کنار هم دارند. زیبایی این کوه‌های رنگارنگ چشم‌ها را به خود خیره می‌کند. اما جالب‌تر اینکه رگه‌های قرمز این کوه‌ها در زبان مردم بومی جزیرۀ هرمز سوراغ خوانده می‌شود. اهالی جزیرۀ هرمز از سوراغ یا همین خاک قرمز به عنوان ادویه در خوارکی‌های خود استفاده می‌کنند. به حتم چشیدن طعم این ادویۀ منحصر به فرد جالب و حیرت‌انگیز خواهد بود.

جزیره هرمز
جزیره هرمز

پ.ن: در جزیرۀ هرمز شاهد رقص رنگ طبیعت خواهید بود. جلوه‌های بی‌مثال طبیعت در این جزیرۀ زیبا به تجلی برخاسته‌اند. شاید جزیرۀ هرمز تنها نقطۀ تجلی باشکوه طبیعت در این مقیاس و تا این حد باشد. شاید در جزیرۀ هرمز ساخته‌های دست بشر در مقایسه با سایر نقاط ایران زمین تسری نیافته باشند ام طبیعت در این جزیرۀ بی‌مانند سنگ تمام گذاشته است.

بهشت زمین‌شناسان؛ جزیرۀ پر ماجرا؛ هرمز زیبا

جزیرۀ هنگام

جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام

یکی دیگر از جزایر زیبا و چشم‌نواز و مهمان‌نواز خلیج فارس که در جنوب جزیرۀ قشم قرار گرفته است جزیرۀ هنگام نام دارد. این جزیرۀ جالب و جذاب و دیدنی فقط ۵۰ کیلومترمربع وسعت دارد. جالب است بدانید در این جزیره با ۵۰ کیلومتر وسعت آبادی‌های کوچک بسیاری وجود دارند.

جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام

جزیرۀ هنگامِ پر جاذبه سرشار است از معادن ارزشمند نمک و خاک و سرب. جزیرۀ هنگام همسایۀ نزدیک و دیوار به دیوار جزیرۀ قشم محسوب می‌شود. جزیرۀ هنگام در سمت جنوب شرقی جزیرۀ قشم قرار دارد. فاصلۀ جزیرۀ هنگام از جزیرۀ قشم فقط و فقط دو کیلومتر است.

نکتۀ دیگری که در مورد جزیرۀ هنگام جالب به نظر می‌رسد شکل این جزیره است. جزیرۀ هنگام جزیره‌ای مخروطی است. یا شاید بهتر باشد بگویم هنگام شبیه یک مخروط ناقص است.

جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام

جزیرۀ هنگام تا بندرعباس ۴۹ مایل دریایی است. همچنین گفتنی است که جزیرۀ هنگام تا شهر قشم نیز ۲۹ مایل دریایی است.

همان طور که از مطالعۀ سایر جزایر خلیج فارس دریافت شد جزیرۀ هنگام نیز همچون جزایر هرمز و قشم و دیگر جزایر خلیج فارس از جلوه‌های ویژۀ زمین‌شناسی برخوردار است. وجود سه معدن مهم و ارزشمند نیز به وضوح گواه اهمیت زمین‌شناختی این جزیره است. اما معادن نمک و خاک و سرب تنها شگفتی‌های زمین شناختی این جزیره نیست. بلکه وجود ارتفاعات پست آهکی را نیز لازم است به این فهرست ارزشمند اضافه کنیم.

جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام

در جزیرۀ هنگام به وفور ارتفاعات پست آهکی دیده می‌شود. بلندترین نقطۀ این ارتفاعات آهکی کوه ناکس نامیده می‌شود. کوه ناکس ۱۰۶ متر ارتفاع دارد. همچنین در مورد قطر این تپه‌های آهکی لازم است بگویم که قطورترین آن ۹ کیلومتر قطر دارد. قزر این تپۀ آهکی از روستای هنگام کهنه تا روستای هنگام جدید می‌رسد.

 هنگام: انگ ام

آیا جالب است بدانید که چرا نام هنگام بر این جزیرۀ جالب و دیدنی اطلاق شده است؟ اگر جالب است پس لازم است بدانید در پارسی باستانی هنگام به معنای هنگاما است. همچنین در زبان ارمنی هنگام به معنای انگ ام می‌باشد. دقیقاً نکتۀ جالب در مورد هنگام همین جاست. در زبان ارمنی انگ ام به معنای وقت، زمان و گاه است. هنگام نیز دقیقاً به معنای وقت و زمان است. در گذشته‌های دور به جزیرۀ هنگام، هنجام و هنیام هم می‌گفته‌اند.

جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام

جزیرۀ هنگام در استان هرمزگان واقع شده است. این جزیرۀ کوچک و جذاب در زیر مجموعۀ شهرستان قشم قرار می‌گیرد. هنگام دهستانی از شهرستان قشم محسوب می‌شود. روستای ماشی یا هنگام جدید مرکز این دهستان به شمار می‌رود. جزیرۀ دیدنی هنگام علاوه بر روستای هنگام جدید روستای غیل و روستای هنگام قدیم را نیز دارد.

جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام

حرفۀ اصلی اهالی جزیرۀ هنگام که عمدۀ فعالیت‌های اقتصادی این جزیره را در بر می‌گیرد ماهیگیری است. اهالی جزیرۀ هنگام با صدف‌های زیبا و چشم‌نواز و گاه خوردنی، با ماهی‌های تازه صید شده از آب‌های خلیج فارس، با میگوهای تازه و خوشمزه و منحصر به فرد، از گردشگران عزیز پذیرایی می‌کنند.

یک نکتۀ جالب: در جزیرۀ دیدنیِ هنگام ۱۴۱ خانه وجود دارد. بر این اساس تمام ساکنان جزیره با هم خویشاوند هستند. تازه گیریم خویشاوند خونی نباشند همسایه که هستند. پس بنابراین در جزیرۀ هنگام یک خانوادۀ بزرگ میزبان گردشگران پر شور و عزیز خواهند بود.

جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام
جزیرۀ هنگام

پ.ن: اگر از جملۀ گردشگران کنجکاو و ماجراجو هستید باید بدانید که در جزیرۀ هنگام شگفتی‌های شگرف طبیعت در انتظار شما هستند. این شگفتی‌های منحصر به فرد عبارتند از:

  • دلفین‌ها
  • آهوها که در زبان محلی اهالی جزیرۀ هنگام به آن جبیر می‌گویند.
  • خاردم مصری همان آفتاب‌پرست معروف است. اما دیدنش با رنگ‌های مختلف بر خاک جزیرۀ هنگام وسوسه‌برانگیز است.
  • سواحل ناب یا ساحل نقره‌ای که حاصل تلألؤ نور مهتاب بر آب‌های خلیج فارس است.
  • کشتی به گل نشسته پرتقالی‌ها که یک اثر تاریخی محسوب می‌شود. مخصوص علاقه‌مندان به تاریخ ایران زمین.
  • غرفه‌های سنتی که در میان آن‌ها رستوران‌هایی با غذاهای لذیذ و خوشمزۀ محلی و دریایی سرو می‌شود.

جزیره هنگام ؛ عرصۀ هنرنمایی طبیعت در خلیج فارس

جزیرۀ هندورابی

جزیرۀ هندورابی
جزیرۀ هندورابی

یکی دیگر از جزایر دیدنی و پر جاذبۀ خلیج فارس جزیرۀ هندورابی نامیده می‌شود. جزیرۀ هندورانی نیز در محدودۀ استان هرمزگان قرار می‌گیرد. این جزیرۀ زیبا از توابع جزیرۀ مهیج و جذاب کیش به شمار می‌رود. البته در واقع باید گفت که جزیرۀ هندورابی در حد فاصل بین جزیرۀ کیش و جزیرۀ لاوان واقع شده است.

جزیرۀ هندورابی
جزیرۀ هندورابی

جزیرۀ تماشاییِ هندورابی ۷ مایل طول و ۴ مایل پهنا دارد. مساحت این جزیرۀ دوست داشتنی ۲۲/۸ کیلومترمربع است.

جزیرۀ هندورابی
جزیرۀ هندورابی

همچنین لازم است اضافه کنم که جزیرۀ هندورابی تا بندر چیرویه ۹ کیلومتر، تا جزیرۀ کیش ۲۸ کیلومتر، تا بندر لنگه ۱۳۳ کیلومتر، تا بندر عباس ۳۲۵ کیلومتر فاصله دارد.

جزیرۀ هندورابی
جزیرۀ هندورابی

دو نکتۀ جالب که بد نیست در مورد جزیرۀ هندورانی بدانید:

  1. در جزیرۀ پر شگفتی هندورابی خبری از عوارض طبیعی نیست. این جزیره به طرز شگفت‌انگیزی هموار است. درست برخلاف دیگر جزایر خلیج فارس که عرصۀ هنرنمایی باد و آب بر پهنۀ زمین بودند و شگفتی‌هایی زمین‌شناختی به زمین‌شناسان بخشیده بودند.
  2. از سال ۱۳۸۹ جزیرۀ هندورابی به همراه جزیرۀ فارور کوچک و فارور بزرگ به منطقۀ آزاد کیش الحاق شدند. پیش از آن جزئی از کیش محسوب نمی‌شدند.
جزیرۀ هندورابی
جزیرۀ هندورابی

همان طور که در تصویر قابل مشاهده است ردپای پرتغالی‌ها در جزیرۀ هندورابی نیز قابل تشخیص است.

پ.ن: شگفتی شگرف طبیعت در جزیرۀ هندورابی همواربودن بی‌مثال آن است. این جزیره بسیار زیبا و دیدنی است. همچنین لازم است اضافه کنم که این جزیره خالی از سکنه است. فقط گردشگران برای دیدار از جزیره به آن سفر می‌کنند. اما در این جزیره ساکنان دائمی دیده نمی‌شوند. جزیرۀ هندورابی جزیره‌ای منحصر به فرد است و بافت این جزیره به خودیِ خود یک جاذبۀ جذاب گردشگری محسوب می‌شود.

هر آن‌چه که باید درباره جزیره هندورابی بدانید

جزایر ناز

جزایر ناز
جزیره ناز

جزایر ناز چنان به جزیرۀ قشم نزدیک هستند که از جاذبه‌های گردشگری قشم به شمار می‌رود. البته برخی هم جزایر ناز را از جاذبه‌های گردشگری کیش می‌دانند. اما آنچه از اهمیت به سزایی در امر گردشگری و مخصوصاً برای گردشگران ماجراجو برخوردار است جاذبه‌های گردشگری جزایر ناز است.

جزایر ناز
جزایر ناز

جزایر ناز به کل فاقد ساحل شنی هستند. در واقع جزایر ناز کاملاً مسطح هستند. در هنگام مد این جزایر مسطح در زیر آب پنهان می‌شوند و با جزر آب سر از آب بیرون می‌آورند. جزایر ناز در زمان جذر آب یعنی در زمانی که سر از آب بیرون آورده‌اند به واسطۀ یک راه باریک خشکی به جزیرۀ قشم متصل می‌شوند. همین امر باعث می‌شود که برخی جزایر ناز را بخشی از جزیرۀ قشم به شمار آورند.

جزایر ناز
جزایر ناز

جزایر ناز در حدود ۳ هکتار مساحت دارند. جالب است بدانید که محیط جزایر ناز را دیواره‌هایی صخره‌ای با ارتفاع ۵ تا ۱۰ متر فراگرفته‌اند. جزایر ناز در قسمت شرقی سواحل جزیرۀ قشم واقع شده‌اند. این جزایر زیبا و دیدنی ۱ کیلومتر از ساحل فاصله دارند.

جزایر ناز
جزایر ناز

همچنین لازم است اضافه کنم که جزایر ناز از دو جزیرۀ کوچک صخره‌ای تشکیل شده‌اند. به همین دلیل هم از اسم جمع جزایر برای اشاره به آن استفاده می‌شود. این دو جزیرۀ کوچک صخره‌ای در ساحل جنوبی قشم در فاصلۀ ۲۲ کیلومتری از شهر قشم قرار دارند. بر این مبنا باید گفت جزایر ناز نیز جزئی از استان پهناور هرمزگان به شمار می‌روند.

پ.ن: در جزایر ناز تفریحات بی‌نظیر و مهیجی در انتظار گردشگران خواهد بود.

جزایرِ ناز ؛ یکی از عجایب هفت‌گانه در جزیرۀ قشم

جزیره لارک

جزیره لارک
جزیره لارک

یکی دیگر از جزایر تماشایی و جذاب برای گردشگران جزیرۀ لارک نام دارد. این جزیره نیز در محدودۀ استان هرمزگان قرار می‌گیرد. جزیرۀ لارک ۷/۴۸ کیلومتر مربع مساحت دارد. همچنین جزیرۀ جذاب لارک با شهر بندر عباس که مرکز استان هرمزگان محسوب می‌شود ۱۸ مایل دریایی فاصله دارد و با شهر قشم ۶ مایل دریایی. در ضمن لازم به ذکر است که تنگۀ هرمز در جنوب غربی جزیرۀ لارک واقع شده است. بر این مبنا جزیرۀ لارک یک نقطۀ تلاقی مهم در خلیج فارس به شمار می‌رود.

جزیره لارک
جزیره لارک

پ.ن: جزیرۀ لارک در دل خود کوه‌هایی آتشفشانی دارد. این کوه‌های مخروطی بی‌شک خود به تنهایی یک جاذبۀ گردشگری مهم و قابل توجه محسوب می‌شوند. و صد در صد در بافت زمین‌شناختی جزیره مؤثر خواهند بود.

جزیره لارک
جزیره لارک

چند نکتۀ مهم و جالب در مورد جزیرۀ لارک عبارتند از:

  • بلندترین نقطه در جزیرۀ لارک ۱۳۸ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.
  • قطورترین بخش جزیرۀ لارک ۶/۱۰ کیلومتر است.
  • در این جزیرۀ جذاب به هیچ عنوان کشاورزی وجود ندارد.
  • اهالی جزیرۀ لارک به واسطۀ صیادی در آب‌های نیلگون خلیج فارس و غواصی امرار معاش می‌کنند.
  • جزیرۀ لارک اب آشامیدنی ندارد.
  • آب آشامیدنی مورد نیاز در جزیرل لارک از بندر عباس تأمین می‌شود.
  • آب برکه‌ها و چاه‌های موجود در جزیرۀ لارک تنها منبع تأمین آب آشامیدنی این جزیره محسوب می‌شوند.
  • در جزیرۀ لارک در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ خانواده در حال حاضر زندگی می‌کنند.
  • ساکنان جزیرۀ لارک با گویشی از زبان لری که به گویش کمرازی مشهور است صحبت می‌کنند.
جزیره لارک در خلیج فارس
جزیره لارک در خلیج فارس

پ.ن: جزیرۀ لارک یک جزیرۀ افسانه‌ای به شمار می‌رود. زیبایی‌های وصف‌ناپذیر و شگفتی‌های بسیار این جزیره سبب شده‌اند که ذهن داستان‌ساز ما آدم‌ها برای این جزیرۀ زیبا قصه‌هایی ناب بسازد.

جزیره لارک ؛ فیروزه‌ای درخشان بر حریر آبی خلیج فارس

جزیرۀ سیری

جزیرۀ سیری
جزیرۀ سیری

یک جزیرۀ کوچک ذوزنقه شکل در خلیج فارس وجود دارد که کمتر مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. این جزیرۀ منحصر به فرد شاید از جذابیت‌های گردشگری بی‌بهره باشد اما بسیار مهم و گران‌قدر است. این جزیرۀ کوچک ذوزنقه شکل گرانبها جزیرۀ سیری نام دارد.

جزیرۀ سیری در خلیج فارس
جزیرۀ سیری در خلیج فارس

این جزیرۀ مهم و ارزشمند فقط و فقط ۱۷ کیلومتر مربع مساحت دارد. جزیرۀ سیری در سمت شمال غربی جزیرۀ ابوموسی واقع شده است.

اما عجایبی در مورد جزیرۀ سیری واقع در خلیج فارس:

جزیرۀ سیری
جزیرۀ سیری

شاید جالب باشد بدانید در ایران زمین جزیره‌ای مسکونی وجود دارد که ورود زنان به آن ممنوع است. در این جزیره بیش از یک هزار مرد زندگی می‌کنند که البته این یک هزار مرد جزیرۀ سیری را به عنوان محل کار خود انتخاب کرده‌اند. دمای هوا در جزیرۀ سیری به طور میانگین ۴۵ درجۀ سانتی گراد است و رطوبت هوا در این جزیره از ۹۰ درصد هم تجاوز می‌کند.

جزیرۀ سیری در خلیج فارس
جزیرۀ سیری در خلیج فارس

جزیرۀ سیری شرایط خاص و منحصر به فرد طبیعی را دارد. همین امر باعث شده که گیاهانی خاص و جانورانی خاص در این جزیره زندگی کنند. همچنین جزرۀ سیری از لحاظ استراتژیک نفتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

پ.ن: در جزیرۀ سیری به دلیل نبود آب و نبود شرایط مساعد برای رشد گیاه، شاهد پوشش گیاهی فقیری هستیم. پوشش گیاهی غالب در جزیرۀ سیری نخل‌های خرما هستند. در واقع مقاومت بسیار نخل‌های خرما در برابر شرایط نامساعد به آن‌ها در این جزیره اجازۀ رشد داده است. شاید بتوان نخل‌ها را با مردان پرتلاش و از خود گذشته‌ای که در جزیرۀ سیری کار می‌کنند مقایسه کرد. همچنین در جزیرۀ سیری حیواناتی از قبیل آهو، گربه، مرغ دریایی و برخی دیگر از حیوانات که تاب تحمل شرایط دشوار را داشته باشند زندگی می‌کنند. در ضمن یک نکتۀ دیگر در مورد جزیرۀ سیری که لازم است اضافه کنم وجود معدن خاک سرخ در این جزیره است.

پ.ن دوم: جزیرۀ سیری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. گنج را باید در ویرانه‌ها جست. این جزیره سراسر گنج است و ظاهرش از دشواری و سختی حکایت دارد.

جزیره سیری ، جزیره‌ای اسرارآمیز و خاص بر حریر آبی خلیج فارس

جزیرۀ خارک یا خارگ

جزیرۀ خارک
جزیرۀ خارک

یکی دیگر از جزایر مهم و تماشایی خلیج فارس جزیرۀ خارک یا خارگ نام دارد. این جزیره مسکونی است و در زیر مجموعۀ استان بوشهر قرار می‌گیرد. جلال آل احمد جزیرۀ خارک را در یتیم خلیج فارس نامیده است. شهر مسکونی خارک ۸۱۹۶ نفر جمعیت دارد.

اما پرسش مهم اینکه آیا جزیرۀ خارک در کنار ارزش اقتصادی و ملی از ارزش و جاذبه‌های گردشگری هم بر خوردار است یا نه؟ برای پاسخ به این پرسش باید گفت که اگر از جملۀ گردشگرانی هستید که به اثار باقی مانده از دورۀ هخامنشیان علاقه دارید بدون شک این جزیره یک مقصد جذاب و ارزشمند برای شما خواهد بود. چون در این جزیره کتیبه‌ای از دوران هخامنشیان بر جای مانده است.

جزیرۀ خارک
جزیرۀ خارک

سنگ نبشتۀ حاضر در جزیرۀ خارک به زبان پارسی باستان نگاشته شده است. زبان‌های ایرانی پیش از اسلام به سه زبان پارسی باستانی پارسی میانه و پارسی دری تقسیم می‌شوند. زبان پارسی باستانی قدیمی‌ترین زبان پارسی شمرده می‌شود. زبانی که ما امروزه با آن به برقراری ارتباط می‌پردازیم از زبان پارسی دری مشتق شده است.

کتیبۀ سند خلیج فارس پیش از تخریب
کتیبۀ سند خلیج فارس پیش از تخریب

با توجه به شواهدی که در منابع ذکر شده است این سنگ نبشته یا کتیبه را سندی در مورد خلیج فارس دانسته‌اند. این سند در تاریخ ۱۱ خرداد ۱۳۸۷ مخفیانه مورد تعرض قرار گرفته است. در حال حاضر ۷۰ درصد این سنگ نبشته از بین رفته است و تنها ۳۰ درصد از آن باقی مانده است.

جزیرۀ خارک علاوه بر کنیبه‌ای باستانی که متأسفانه مورد تعرض قرار گرفته است چندین و چند اثر تاریخی مهم را نیز بر دوش می‌کشد بر خی از این آثار ارزشمند و تماشایی عبارتند از: قلعۀ هلندی‌ها، گورستان اسلامی خیلی خیلی قدیمی و صد البته دیدنی، آبادی خارک، خط راه‌آهن، گورستان مسیحی‌ها که از قدمت بالایی برخوردار است و اطلاعات تاریخی مهمی به دست می‌دهد، قبر ابوبکر، قبر علمدار، باغ هلندی‌ها، گورستان پیش‌اسلامی، دخمه‌های زرتشتیان، بقعه میر محمد، قبر دیده‌بان، کرّه‌انگیزها، دو خواهرون که متأسفانه در روزگار ما تخریب شده و شکوه پیشین خود را ندارد.

پ.ن: جزیرۀ خارک در روزگار ما بیشتر محلی برای توسعۀ صنعت نفت و پتروشیمی محسوب می‌شود اما ارزش تاریخی آن غیر قابل انکار است.

مقیمان خلیج فارس

خلیج فارس به قدر وسعتی که دارد در دل خود به موجودات زنده پناه داده است. خلیج فارس خانه و کاشانۀ بسیاری از موجودات زنده است. ساکنان خلیج فارس به قدری متنوع، متفاوت و ناشناخته‌اند که در گذشته افسانه‌های بسیاری مبنی بر وجود پری و موجودات عجیب و غریب گفته شده است. شاید بتوان گفت خلیج فارس و دنیایی که در آن جریان دارد یک دنیای منحصر به فرد است و شاید بتوان گفت دنیای جاری در خلیج فارس بسیار بسیار بیشتر از دنیای جاری در خشکی وسیع، خارق‌العاده و شگفت‌انگیز است.

ماهی‌های خوردنی خلیج‌فارس

بیش از ۱۵۰ نوع ماهی متفاوت در خلیج‌فارس یافت می‌شود. برخی از آبزیان خلیج‌فارس  وارد آب‌های کارون، بهمن شیر و اروند می‌شوند اما بیشتر آن‌ها در آب‌های شور زندگی می‌کنند و همان‌جا تخم‌ریزی و تولیدمثل می‌کنند. مهم‌ترین انواع ماهی‌های تجاری خلیج‌فارس عبارتند از: زبیده، حلوا سفید، قباد، شیر ماهی، شانک، سنگسر، پیش ماهی، هامور، سیکین، کارفه، طوطی، حلوا سیاه، شوریده، خبور، کفشک، سرخو، خابور و سبور. اما این ماه‌ها تنها منابع غذایی خلیج همیشه فارس نیستند بلکه  میگو و انواع صدف‌های خوراکی نیز در برخی سواحل مانند ساحل بندرعباس و ساحل گشه که ساحل صدف خوانده می‌شود همچنین در بندر لنگه و در اطراف بعضی جزایر مانند هرمز، قشم و لارک یافت می‌شوند گفتنی است که بازار عمدۀ این صدف‌ها کشورهای اروپایی است. پس از این جهت نیز خلیج فارس یک گنجینۀ با ارزش و مهم برای تجارت و صادرات محسوب می‌شود.

لاک‌پشت‌ها

جالب است بدانید ۵ گونه از ۸ گونه لاک‌پشت‌های موجود در جهان در آب‌های خلیج‌فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند. ۲ گونه لاک‌پشت عقابی و لاک‌پشت سبز در سواحل و جزایر ایران تخم‌گذاری می‌کنند. این دو لاک‌پشت در سواحل جزایری چون هرمز، لارک، قشم، فارور و بنی فارور و مکان‌های کم عمق ساحلی سکونت دارند. حفاظت از لاک‌پشت‌ها مسئولیت خطیری است که بر دوش ما نهاده شده است. هیچ می‌دانید وارد شدن نفت به آب‌های خلیج‌فارس می‌تواند باعث ایجاد مسمویت در این لاک‌پشت‌ها شود! نفت تنها خطری نیست که زیست این موجودات را تهدید می‌کند. فعالیت‌های صیادی، وجود زباله، فاضلاب‌ها، تردد شناورها، انفجارات جهت اکتشاف معادن و آلودگی حرارتی تهدیداتی جدی برای زندگی آن‌ها محسوب می‌شوند.

به دنیا آمدن لاک‌پشت‌های منطقه لاوان
به دنیا آمدن لاک‌پشت‌های منطقه لاوان – عکس از ناصر زیاری

دلفین‌ها و نهنگ‌ها

خلیج فارس زیستگاه دلفین‌ها و نهنگ‌ها هم هست. باید بگویم نبود تحقیقات کافی و نبود متخصص زبده باعث کاهش تعداد دلفین‌های گوژپشت و نهنگ‌های خاکستری شده‌است. برخورد دلفین‌ها و نهنگ‌ها با شناورها و پروانه موتور قایق‌ها و همین‌طور آلودگی برخی از نقاط آب‌های خلیج‌فارس به آلاینده‌های نفتی و شیمیایی زندگی این پستانداران را تهدید به انقراض می‌کند.

کوسه‌ها

۷ گونۀ کوسه، یعنی: کوسه ماهی درنده، کوسه گربه ماهی، نهنگ کوسه یا کوسه کر، کوسه سرچکشی، کوسه ماهی شکاری و کوسه ماهی گورخری در آب‌های خلیج همیشگی فارس زندگی می‌کنند. اما از آنجا که همه‌جا و همیشه پای پول در میان است، به دلیل گرانی قیمت کوسه در مقایسه با دیگر ماهیان خلیج‌فارس، صید بی‌رویۀ این آبزی در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری یافته‌است و متأسفانه نسل آن‌ها را در معرض انقراض قرار داده‌است. از آن جایی که اغلب گونه‌های کوسه ساکن خلیج‌فارس زنده‌زا هستند، نمی‌توان برنامه‌های مناسبی برای احیای نسل آن‌ها به روش پرورشی انجام داد. هم چنین این کوسه‌ها در زمان زاد و ولد به سوی آب‌های با عمق کمتر می‌آیند، افزایش تخریب مناطق ساحلی خطری دیگر برای تداوم نسل آن‌ها به حساب می‌آید.

کوسه
کوسه – عکس از محمد

جنگل‌های حرا

جنگل‌های حرا از عجایب خلقت به شمار می‌روند. این جنگل‌ها که روی آب شور خلیج فارس واقع شده‌اند. شب‌ها بر اثر جذر و مد به زیر آب فرو می‌روند و روزها سر از آب بیرون می‌آورند. این جنگل‌ها درختان خاصی دارند که می‌توانند آب شور را به آب شیرین تبدیل کنند و بنوشند.

سفر به خلیج فارس

جزایر خلیج فارس پیشنهاد وسوسه برانگیزی برای سفر هستند. همه ساله مسافران بسیاری مهمان جزایر خلیج فارس می‌شوند. میزبون در جزایر خلیج فارس نیز میزبان شما خواهد بود. شما می‌توانید با اجاره ویلا لب دریا در کیش یا اجاره ویلا لب دریا در قشم مهمان خلیج فارس باشید.

5 دیدگاه‌ها

  1. […] به مناسبت روز معادن، میزبون به معرفی معادن موجود در سه شهر مهم و پر جاذبۀ ایران زمین می‌پردازد. شهری در شمال شرق، شهری در مرکز ایران زمین و جزیره‌ای زیبا و ساحلی در آب های خلیج فارس. […]

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید